سه شنبه, 03 مرداد 1396  

جدیدترین مطالب

ماسه،-نخل-و-برنو-از-سواحل-لرنشین-خلیج-فارس-می-گویند
   محسن خواجه گیری لیراوی /بلوکات پادریه به عنوان بخشی از جامعه لُر...
از-بوم-گرایی-و-هویت-قومی-تا-توسعه-ی-لرستانات
   اشکان خورشیدوند / نخبگان ما تا چه حد در خصوص مرگ شهرام محمدی ، آدرینا...
معرفي-جلگه-ی-چم-کلان
   احمد لطفی /چم كلان نام جلگه اي سرسبز و خرم است كه در ساحل جنوبي...
آنچه-خوار-آید-روزی-به-کار-آید-نادیده-گرفتن-زبان-های-لری-در-ایران
   حسین زمانیان /مشاهدات بیانگر وسواسی ست که در کجا و چگونه نام بردن لر...
مروری-بر-اقوام-و-مردمان-لُر-جنوب
   محسن خواجه گیری لیراوی /  لرهای جنوبی به چندین گویش و لهجه های مختلف...
خبرگزاری-مهر-لرها-را-از-ایران-حذف-کرد
  به گزارش پایگاه خبری گُلوَنی، خبرگزاری مهر در اقدامی عجیب یک نقشه...
سردار-کیخاله-یا-کیقباد-خان
   احمد لطفی /سردار کیخاله یا کیقباد خان ابن سلیمان خان ابن عابد خان ابن...
چه-طور-شد-که-اصفهان-لرستان-و-چهارمحال-بختیاری-را-بلعید
  رضا ساکی: تغییر مرز میان لرستان، چهارمحال‌وبختیاری کار ساده‌ای نیست اما...
قم-رود-چیست-؟-نکاتی-مهم-در-باب-پروژه-انتقال-آب-موسوم-به-قم-رود
   حمید لطفی / طرح موسوم به انتقال آب الیگودرز در شرق لرستان به قم در...
در-عصر-تشنگی-سیمره-نشین-ها؛-طرح-های-ملّی-به-کدام-سمت-جاری-می-شوند؟
   علی باجلان /طرح ملی چیست ؟و چرا فقط طرح هایی که مربوط به انتقال منابع...
 

 
 

جایگاه ایل کلهر در جغرافیای تاریخی لرهای فیلی

 

عیسی قائدرحمت /

ایل کلهر یکی از بزرگ ترین ایلات لُر است که در  دهه های اخیر از سوی منابع لرشناسی کاملا مغفول واقع شده است، در حالی که از نظر فرهنگی و زبانی، لباس، مسکن، سبک زندگی و... نمی توان مردم لر کوچک به آسانی از همدیگر متمایز کرد.

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور- عیسی قائدرحمت:  منابع تاريخی متعددی آشکارا بر لر بودن كلهرها صحه گذاشته است، البته مهمترین نکته اینجاست که کلهرها را نمی توان از نظر زبانی، فرهنگی و سبک زندگی و.. از مردم لرستان تفکیک کرد، با این حال منابع لرنشاسی توجه ناچیزی به این مردم داشته اند. در این نوشتار برخی از منابع قدیم تر را به اختصار مورد اشاره قرار می دهم تا فعالان عرصه لرستان پژوهی متوجه کارهای مغفول خود در این منطقه باشند.

ميزا خانلر خان اعتصام الملك، نايب اول وزارت امور خارجه در كتابش (صفحه 71  سفرنامه ميرزا خانلرخان اعتصام الملك)، كلهرها را با هويت لر ثبت كرده و مي نويسد «محمد حسن خان سرتيپ، حاكم كلهر در آن ايام از كرمانشاهان مرخص و روانه به محال خود گرديد. بعد از ورود او بر ايل و الوار كلهر خبر رسيد كه ..»

 ناصرالدين شاه در سفرنامه اش (سفرنامه عتبات ناصرالدين شاه قاجار)، اهالي اطراف سرپل ذهاب را لر ثبت مي كند او در صفحه ي 82 كتابش از سنگ سفيدي در حوالي سرپل ذهاب مي گويد كه لرها – كه اهالي آن منطقه مي باشند - براي اين سنگ حكايتي دارند. البته ناصرالدين شاه در صفحه ي 62 همان كتابش اهالي حومه طاق بستان را  هم لر ثبت مي كند. در اين مورد نمي توان گفت ناصر الدين شاه اشتباه كرده است زيرا او به اندازه ي كافي مشاور و تصحيح كننده در اختيار داشته است.

بارون دوبد در صفحه 429 كتابش سفرنامه لرستان و خوزستان، ايل كلهر را جزء طوايف پشتكوه لرستان آورده است و چنين مي نويسد "طايفه هاي  پشتكوه كه به نام فيلي منسوبند از طوايف پيشكوه بسيار كمترند؛ سرگرد رالينسن عده ي آنان را دوازده هزار خانوار تخمين زده است كه شامل كرد و ديناروند و شاون و كلهر و بدرايي و ملكي مي شوند" البته بايد ياد آوري كرد كه بارون دوبد در كتابش همواره پشتكوه را بخشي از لرستان دانسته است به طوري كه درست دو صفحه قبل از معرفي طوايف پشتكوه يعني در صفحه 427 مي نويسد: «چنانكه گفتيم لرستان كوچك به دو بخش پيشكوه و پشتكوه تقسيم مي شود».

در كتاب (زير آفتاب سوزان ايران) نويسنده آن اسكار فن نيدر ماير در صفحه  59  هويت كلهرها را به قوم لر نسبت مي دهد و مي نويسد: قنسول ايراني ... برايمان تعريف كرد كه حاكم كرمانشاه، اميرمفخم در حال حاضر با قواي بسيار در سر پل به سر مي برد و با لرهاي كلهر كه از پرداخت عوارض خود استنكاف كرده اند در حال جنگ است...

در كتاب كردان گودان كه تحقيقات مفصل تري در مورد طوايف كرمانشاه دارد در چند صفحه از قول پژوهشگراني نقل كرده كه گورانها (به معني همه طوايف كرمانشاه ) اصالت لري دارند به طور مختصر در صفحه 92 در مورد كلهرها چنين مينويسد: « پس از گذشت نيم سده، دكتر  فريچ ـ خاورشناس آلماني ـ « كلهرها ـ لرها » را يكي كرد و اندكي پيش از وي ، ژ.دو.مورگان گواهي داده بود كه كردان كلهر به لكي سخن مي گويند. در پژوهش علمي، بر اساس داده هايي از اين دست، اين باور پديد آمد كه كلهرها،...شاخه اي از لران اند، زيرا گوران ها و ديگر گروه هاي باشندگان جنوب كردستان، به گواهي روسو، داراي « نام عمومي لك» هستند و لك ها را چون يكي از گروه هاي لران مي شناسند.   

 به هرحال از اين دست مطالب - در حكايت لر بودن كلهرها - در تاريخ موجود مي باشد كه در اين مقوله، مجال برسي كامل آن ها ميسر نيست، خوب است بدانيم كه خود سالمندان كلهر، هنوز خود را "كه لر" مي نامند.

آری، ایل کلهر یکی از بزرگ ترین ایلات لُر است که در  دهه های اخیر از سوی منابع لرشناسی کاملا مغفول واقع شده است، در حالی که بیشتر منابع سال های اخیر این هویت و ریشه لری را نادیده گرفته اند و یکسره کُرد بودن کلهران را به معنی لر نبودن ایشان مورد تاکید قرار داده اند. روایاتی که این ایل را در زمره مردم کُرد قرار داده اند از همان دست روایاتی هستند که مردم چگنی، دریکوند، کهگیلویه، بختیاری و... امثال آن را هم کرد دانسته اند، این روایات نمی توانند سندی برای لر نبودن کلهرها تلقی شود، کما اینکه کسی نمی پذیرد بختیاری، چگنی و دریکوند لر نیستند! این روایت ها فقط نشان می دهد تاریخ لر چگونه با مردم کرد گره خورده است.

متاسفانه لرشناسانی مثل دکتر امان اللهی بهاروند روایات مربوط به لر بودن کلهر، گوران و دیگر ایلات کرمانشاهان را نادیده گرفته اند، بهاروند لرشناسی را متمرکز بر ایلات بالاگریوه پی ریزی کرده است، حتی دکتر صفی نژاد که بهتر از بهاروند به شناخت ایلات لر کوچک و مناطق شمالی تر لرستان توجه کرده اطلاعات زیادی از کلهرها نداده است.

به هر حال غیر از اشارات تاریخی که در  این مقاله دیدیم، از نظر فرهنگی و زبانی، لباس، مسکن، سبک زندگی و... نمی توان مردم لر کوچک به آسانی از همدیگر متمایز کرد.

 

 

 

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#31 لرستانی 1392-11-13 13:33
با سلام به لر ایلامی عزیز
راسش مه هیچ حرف نادرسی نزمه هر چی هم که گتمه مستنده.وه نظر مه ای تقسیم بندی ایچه خوش منشا اصلی تفرقا.لر کوچکی که د تاریخ اومائه حدودا 30طایفه بینه و د بعضی د فهرستا اسم لکم جزشو ذکر بیه.یعنی اگر قبول بکیم که لک هم یکی د ایلات لره 700سال پیش نسبت جمعیت مجموع لر کوچک وه لک حدودا 30وه 1بیه.پس وه هیچ عنوان نمووه گت لر کوچک هه او لکه و ای طوایفی که الان لری حرف میزنن هم لک بینه که بعدا زبانشو تغییر کرده!!مه وا الان کاری نارم ولی راحت مووه اثبات کرد که زبان اکثریت لر کوچک او زمان لری بیه نه لکی.ای نسبت بعدا وه یک هرده.تقسیم بندی ایچه میا لکی و بختیارینه قطب معرفی میکه بعد موه اقلیتی د مردم لرستان وه نام مینجایی! هم بینه که زبانشو چیه بین لکی و بختیاری بیه!!واقعیت عکس ینا.لکی زبانی بین لری و کلهریه.کلهری هم که هر عاقل بی طرفی دونه که لری نی و نیازی وه بحث ناره.
 
 
#32 لر ایلامی 1392-11-14 09:24
با سلام آقای لرستانی
جناب محترم آخر سخن جنابعالی یسه که فرمایشه مکین لک و لر فرق دیرن و به عنوان دو قوم جدا معرفی مهین ،در صورتیکه هیچ دلیل و مستند ارا إ گفتل جنابعالی نیه .جناب عزیز خدا، لکی و کلهری فقط و فقط یک نوع اژ گویش مردم لریله که طی دوره حکومت کردیل سنی عثمانی که إ تاریخ 330 الی 480 هجری قمری رایج بیه، دی بغیر از یه کوچکترین تفاوت بین لری کلهری و لکی وجود نیره -مه وه عنوان یک نفر لکزون إ جنابعالی خواهش دیرم سر بور إ سیفا کمی بیشتر دقت بکه
 
 
#33 مراد بيرانوند 1392-11-15 11:38
سلام در جواب لرستاني كه گفته اندلكها مهاجرند. برو در بين طايفه بيرانوند بپرس مطمطن باش كه هيچ كس از بيرانوندها قبول نمي كند كه بيرانون مهاجر از سمت كردستان است.و همه بيرانوند ها( به استثناء امثال شما كه جدائي طلبيد)معتقدند كه بيرانوند لر اصيل مي باشد بيا برو از هر بيرانوند بي طرف بپرس جواب كاملا روشن است.
 
 
#34 تن 1392-11-16 14:20
در این شک نکنید که باجولوندها سگوند و بیرانوند ودالوند اصیلترین لرها هستن حتی در بین لرها متعصب ترین ایلات لر هستن بر عکس لرهای غرب استان
 
 
#35 لر ایلامی 1392-11-20 08:20
سلام بر همه همتباران عزیز
خواهشاً بدرستی جواب برخی تفرقه افکنان را بدیم -کامنتهای از لرستانی و کدخودایی که همش دم از تفرقه و جدایی بین این و آن می زنند -این کامنت نویس ها(کدخودایی و لرستانی)نمی دانند که بیش از نیمی از جمیت طوایف لرستان هم گویش لکی و هم گویش لری دارند -این کامنتها کوچکترین اختلاف بین گویش لکی و لری را بزرگ جلوه می دهند .
 
 
#36 اردل بختياري 1392-11-25 09:47
دوست عزيزم " لر ايلامي"
اين حرفهايي كه از طرف اشخاص با نام لرستاني و كدخودايي! زده ميشه اصولا اينها لر نيستند. من ميدونم از چه قوميتي هستن.
فقط سخنان تفرقه انگيز ميزنن كه به زعم خودشون جامعه لرها رو از هم جدا كنن.
ولي كور خونديد.
كاري نكنيد كه اسم و مشخصاتتون رو واسه همه رو كنم.
 
 
#37 رضا جودکی نژاد 1392-11-26 13:31
براس طرح چهاربانده کردن جاده خرم آباد- پلدختر میراث فرهنگی لرستان وپلدختر اجازه نابودی قلعه بابا بهرام را در پلدختر داده است لذا از تمامی دلسوزان همتبار در تمام مناطق لر نشین وکشور تقاضا می شود اعتراض خود را به این ویرانگری آشکار اعلام نمایند زیرا دفاع از میراث نیاکان دفاع از ناموس وهویت قومی - ملی است همچنین پیمانکاران مربوطه منابع طبیعی مناطقی در جلگه وملاوی که جاده از آن می گذرد را خودسرانه به نابودی کشانده که باید در این زمینه نیز اعتراض واطلاع رسانی گردد
 
 
#38 لر ایلامی 1392-12-05 07:54
با سلام بر افتخارم من همتبار شیر من اردل بختیاری -لر بختیاری یکه تاز ایران از زمان صفویه تا عصر حاضر-بسیار سپاسدار شما هستم از سخنان خوبت -خدا بر برادریت بی افزاید- دورود برگویل و ددل شیر لر بختیاری
 
 
#39 لرستانی 1392-12-06 20:42
با سلام
نظرات پیشین بنده به هیچ وجه در دفاع از هویت کردی کلهر نیست.صرفا تاکید بر این موضوع است که نه به لحاظ تاریخی و نه به لحاظ زبان شناختی لری نامیدن زبان کلهری پایه و اساس استواری ندارد.مذهب،زبان ،لباس،شیوه زندگی،فرهنگ و آداب و رسوم ایلات کرمانشاه و ایلام با "کردها"متفاوت است.این زبان ها را می توان در تقسیم بندی سنتی زبان های ایرانی زیر مجموعه گروه شمال غربی دانست ولی نه به عنوان زیر مجموعه ای از زبان کردی بلکه به عنوان "گروه مستقلی" که با کردی هم ریشه و هم خانواده است.زبان لکی که در مناطقی از لرستان و همدان و کرمانشاه و ایلام رایج است نیز علیرغم اشتراکات چشم گیر لغوی با لری لرستانی در همین گروه قرار می گیرد.در تحلیل نهایی به نظر بنده زبان لکی و مجموعه گویش های رایج در استان های کرمانشاه و ایلام"گروه مستقلی"از زبان های ایرانی شمال غربی محسوب می شوند که جدای از لری و کردی است.
 
 
#40 داريوش 1392-12-23 22:07
قاجان اين همه آسمان ريسمان كه چي....بيشتر لك ها خودرا لرمي دانند وواقعيت هم همين است اگر درآداب رسوم وفرهنگ ووووولكهابيشترد قت كنيد به لرها نزديكتر هستندتا اقوام ديگر
 
 
#41 لک 1393-03-15 21:54
درود بر شما مطالبت همیشه کوبنده است. ممنون
 
 
#42 کرماشانی 1393-11-11 02:53
1. چیزایی که‌ آقای قائدر رحمت نوشته‌ ارزش علمی و عینی نداره‌ چون فقط ادعا و نقل قوله‌.
2. هویت قومی و نژادی با آزمایش ژنتیکی و دی ان ای مشخص میشه.
3. خانواده‌ی زبای هم با تحلیل داده‌های زبانی و انجام مطالعات همزمانی، درزامانی و تطبیقی مشخص میشه‌.
4. به‌ عنوان مردم کرماشان و ایلام چی گیر ما میاد اگه‌ بگیم کورد نیستیم و لر هستیم؟
5. فکر کنید ببینید اگه‌ لرها با حفظ هویت لری خودشون رو بخشی از کوردها بدونن چه‌ چیزی به‌ دست میارن یا چه‌ چیزی از دست میدن؟
 
 
#43 دلفان 1394-01-04 01:06
درود بر لرستان
 
 
#44 لک برا 1394-07-29 20:58
جواب به تن*از ایل بیرانوند بیاموزید که صددرصدلکی می گویند وبه لک بودنشان افتخار می کنند بااینکه بیران وباجول دو کودک لک زبان بودند از یک پدرواز یک مادر ودر میان باجولوندهاشاخه سکوند 70 درصدی لری می گویند وچندان به قوم وتبارشان که لک است کم اهمیت هستنددنیا میداند لرهای کوچک یکی ایلات محترم بالاگریوه هستند دومی ایل محترم چگنی سومی دگری در کار نیست مرحوم فتح الله خان پورسرتیب کاملا لکی میگفتندوبه لک بودنش افتخار می کرد ایل محترم سکوند قهرمانان قوم لکند ونیازی به اثبات نیست ولری صحبت کردن نشانه لر بودن نیست کلمه لر 400سال پیش از سوی شا هان صفویه وارد ادبیات ایران شد که این موضوع در کتاب قوم لر تایید شدضمنا زبان لکی در زمان ساسانیان زبان رسمی ملت ایران بود
 
 
#45 بهنام مهربان گهرویی 1394-11-22 09:27
گرچه اطلاعات زیادی از گذشته در دسترس نیست و نیاز به تحقیقات ریشه ای دارد ولی به نظر من(نظر شخصی) لر و لک و کرد از یک ریشه اند که در طول تاریخ با تغیرات زبانی و بزرگ شدن طوایف، اختلافات و درگیریهای درونی، تا حدودی از هم جدا شده اند.
 
 
#46 منوچهر بختیاری 1395-03-17 03:24
سلام و درود بیکران خدمت نویسنده سایت و همه کسایی ک این سایت رو بازدید کرده اند

درود بر تو جناب نویسنده مطالبی ک گذاشتی درست و بجاست و حقیقت محض میباشد
کلهر ها هم شاخه ای از اقوام لر هستند و ما هممون از هر تیره و تبار لر ک هستیم باید ب این همبستگی لریاتی دامن بزنیم و با تفرقه اندازا مبارزه کنیم.
در کانال تلگرام زاگرس نشین ها حتما ب ما سری بزنید همتباران
لینک عضویت در پایین میزارم
@zagros_neshinha
 
 
#47 آریوبرزن طیبی 1395-03-25 23:14
کر تاتیل لر لره هرچه بوه چی لک بو چی کلهر چی کهگلویه بیراحمدی چی طیبی چی بختیوری چی لرسونی وچی جنوبی وه بوشری و...هرچه بوییمو لریم بین یک جدویی ورندیم ایشادونین کردل وه فارسل ویسانه سی یوکه مابین مون خراب وابو جون هرکی بیشتر ایخنیش بی یک یاربوین می دوتا گو که پس یکه ایگرن مانم باسی همیطهری بویم ایمالریم پرچممو نیادومن هرچه روزه بیشتر ایره من سری آسمون
 
 
#48 lvnhk 1395-04-07 18:30
به نظر من زبان لکی کامل تر و غلیظ تر از لریه و اگر قراره یکی زیر مجموعه دیگری باشد لری زیر مجموعه لکی است.لری زبان فارسیست با کمی تغییر
 
 
#49 کلهر 1395-04-31 06:28
گروه های تجزیه طلب در عراق مثل سازمان پ ک ک – دمکرات – پژاک – کومله با کمک انگلیس و صهیونیست دارن میگن کل لر و لک زیر مجموعه کرد هستن .
اول می گفتن لک ها کرد هستن ، بعد زنگنه،بعد کلهر ، » ملکشاهی -چگینی ها – جودکی -دیناروند و…….
فعلا طوایف لرستان رو دارن زیرمجموعه هم نشون میدن تا وقتی کرمانشاه و ایلام تموم شد ، میگن بقیه لرها هم که چیزی نیستن و……

لربالاگریوه {کلهر ، جودکی ، قلاوند و دیرکوند } ، ممسنی ، بختیاری ، دشتستانی ،بویراحمدی و کهگیلویه ،
لک ، فیلی ،ملکشاهی و چگنی ،شولی و..............
 
 
#50 سیا کلهر 1395-07-22 22:50
حقیقت اینه که کلهرها لر هستند .

ایل بالاگریوه رو بخشی از کلهُرها از جمله :کردعلیوند ، مرادعلیوند(بهار وند)، منصوری و....... تشکیل میدهند .
بهتر نیست یهو بگید بالاگریوه هم کرد هستند !!

نزدیک ترین گویش ها به بالاگریوه ، گویش شوهانی ،پاپی(گویشی ما بین بالاگریوه و بخیاری) ، دیرکوند و جودکی ، چگنی ، و....... هست ، که در فتحه ، کسره ، ضمئه وچندین کلمهتفاوت جزئی دارند .
مثلا : فک کُنِم( بَکُنِم )پانکردیا توهم دارِن .
گویش دیگه مثل دیرکوند ، پاپی :فک کِنِم

(بَکِنِم ) پانکردیا توهم دارَن .
 
 
#51 سیا کلهر .لُر 1395-07-22 23:01
از اساس کردهای ایران از زبان فارسی و لکی کلمات زیادی گرفته اند .

زبان هورامی هم جزء کردی نیست و خودش یک زبان جداگانه است .
اگه با توجه به زبان مثل پانکردهای متوهم بخوایم بگیم ، اینطور میشه که هوامی های خودشون قومی جدا هستند و زیر مجموعه هیچکی نیستند .
اگر به فرض لک ها از عراق اومده باشند به این دلیل هست که در زمان هخامنشیان و ساسانیان آریا بر عراق و خیلی از کشورها حکومت میکرد و طبیعی هست که لرهای لک ، بختیاری ، کلهر ، چگنی ، سوری و............ به اون مناطق رفته باشند و بعد از حکومت ساسانیان رفته رفته برگشتند .