شنبه, 01 مهر 1396  

جدیدترین مطالب

جایگاه-قوم-لُر-بختیاری-و-درخت-تنومند-و-ریشه-دار-هویت-لُریاتی
  ابوالفضل بابادی شوراب/ بختیاری ها سال هاست است که از هویت عشایری و...
دالالا-اثری-نو-از-حسین-حسین-زاده-رهدار
   حسین حسین زاده رهدار /دالالا برای آموزش لالایی لری به مادران است تا...
توسعه-استان-قم-در-سایه-مظلومیت-الیگودرز
  نویدی خوش برای مردم استان قم که با شنیدنش بار دیگر زخم کهنه لرستان سر...
روز-پزشک-و-یادی-از-پزشک-افسانه-ای-لرستان
   رضا فرهادی / جریان زندگی، خصایص و مبارزات دکتر اعظمی شباهت کم نظیری با...
ایرج-خوانی،-نماد-درخشان-بومیابی-در-شعر-و-موسیقی-لرستان
   ابراهیم خدایی /نه فقط در مقام کلام و موسیقی که در بینش نیز ایرج شباهتی...
لرستان-و-شبح-امیر-احمدی
   دکتر روزبه کلانتری / چند روز پیش در خبرها آمده بود که لانۀ قدیمی...
حماسه-قلعه-گلاب-و-غریبانگی-دختران-لر
   حمید لطفی / در تاریخ همواره زنانی ستایش می شوند که پا به پای مردانشان...
پیام-معاون-پژوهش-مجمع-تشخیص-به-جشنواره-لری-تمدار-بیت
   علی رضایی میرقائد /عاون پژوهش مجمع تشخیص مصلحت نظام در پیامی به...
زاده-ی-تهران،-متولد-لرستان-گذری-کوتاه-بر-لرهای-هداوند-استان-تهران
   مهدی محرابی /تنها موردی که بین همه طوایف این ایل مشترک است، با افتخار...
از-رسمیت-بخشیدن-روی-کاغذ-تا-پاسداشت-واقعی-زبان-لکی
   علی باجلان / در جغرافیای لُر نشین از شمالی ترین نقاط آن یعنی کلهری و...
 

 
 

چوقای راه‌راهِ فِیلی، لباس مردان لرستان + تصاویر

  

عیسی قائدرحمت /

رسانه های لرستان در معرفی لباس محلی لر‌های فیلی، چوقا را بسیار كم رنگ كرده به طوری كه نسل جدید، كه آشنایی كاملی از تاریخ لباس لر‌ها ندارند تصور  ...

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، عیسی قائدرحمت: در لرستان و ایلام، یكی از لباس های اصلی مردان، چوقا (که در زبان لکی و مینجایی و برخی زبان های دیگر "چوخا" نیز تلفظ می شود) بوده است به طوری كه در مناطق بالا‌گریوه همه ی مردم، چوقا راه راه می پوشیده‌اند، در منابع مردم شناسی منطقه، به عنوان مثال در عكس‌های متعددی از كتاب كوچ‌نشینان لرستان (اثر اینگه دمانت مورتنسن) این قضیه به وضوح دیده می شود.

در عکس های سیاه و سفید قدیمی هم به وضوح چوقا‌ی فیلی بر تن اهالی لر فیلی مشاهده می شود، منسوب بودن چوقا راه راه به فیلی ها به حدی است که در انتشار تمبر پستی 1360، چوخا به عنوان یکی از لباسهای محلی لرستان بر روی قبای فیلی نشان داده شده است.

متاسفانه رسانه های لرستان در معرفی لباس محلی لر‌های فیلی، چوقا را بسیار كم رنگ كرده به طوری كه در  ذهن نسل جدید، كه آشنایی كاملی از تاریخ لباس لر‌ها ندارند، این طور تصور می شود كه این لباس اصلا در لرستان وجود نداشته است.

 

 tambar.jpg (350×500)

چوقای فیلی در تمبر پستی  1360

 

 

چوقای فیلی بر تن مرد هلیلان (کرمانشاه)  - برگرفته از کتاب کوچ نشینان لُرستان (اینگه دومانت مورتنسن)

 

چوقای راه راه فیلی لباسی است مستطیلی و جلو باز كه از پارچه ی دست بافت پشمی دوخته شده است. این پارچه ی دست بافت، به صورت دو تخته ی 125*50 سانتیمتر بوده كه تخته ی پایینی به رنگ سفید با خطوط نازك راه راه سیاه یا سورمه‌ای است.

 


چوقای فیلی از جلو

چوقای فیلی از پُشت

 

تخته ی بالایی هم به همان شكل پایینی سفید خط دار است با این تفاوت كه در سطح آن نقوشی پله مانند به همان رنگ خطوط راه راه وجود دارد. دو تخته را به صورت افقی روی هم قرار داده و آن ها را به هم وصل می‌كنند این مجموعه را به صورت لباسی مستطیلی درآورده و برای عبور دست ها در دو گوشه این مستطیل دو چاك برای عبور دست ها ایجاد می‌كنند.

 

چوقای فیلی، از پشت

چوقای بختیاری از پشت

 

چوقا‌ی فیلی با چوقا‌ی بختیاری اندکی تفاوت دارد، این لباس هنوز به طور محدود در شهر دزفول تولید می شود، اما دیگر جایگاه خود را در میان لباس های لرستان از دست داده است تا جایی که حتی در مناسبت ها و به صورت نمادین نیز از آن استفاده نمی شود، همان طور که می دانید در این مواقع از همان لباس «شال و ستره» استفاده می شود.

 


چوقای فیلی، از جلو

چوقای بختیاری، از جلو

 

چوقا راه راه فیلی و بختیاری در آغاز و در ریشه به یک شکل بوده‌اند، اما با گذشت زمان تفاوت های در بین آن ها به وجود آمده است هنوز هم این تفاوت ها آن قدر جزئی هستند كه در نگاه اول احساس نمی‌شوند؛

1 – چوقا‌ی فیلی كوتاه تر و تنگ تر از چوقا‌ی بختیاری است. عرض چوقا‌ی فیلی حدودا هفتاد سانتیمتر است اما عرض چوقا‌ی بختیاری حدودا نود سانتیمتر می‌باشد. بختیاری ها بیشتر متمایلند چوقا‌یی بلندتر از حد زانو بپوشند.

2 – فیلی ها معمولا چوقا‌های خود را با پارچه دوزی تزیین می‌کنند به این صورت كه نقشی از یقه برگی را با پارچه ی –معمولا سیاه– به روی سینه چوقا می‌دوزند. همچنین از همان پارچه، بر روی كتف های چوقا، پارچه ی به شكل سر شانه می‌دوزند. در صورتی كه در چوقا‌های بختیاری پارچه دوزی دیده نمی شود.

3 –  در پشت چوقا‌های فیلی یك چاك به وسیله ی بریدن چوقا ایجاد می شود اما در چوقا‌های بختیاری این چاك وجود ندارد. چاک پشت چوقا‌های فیلی ممکن است بلند یا کوتاه باشد.

4 – تراكم خطوط باریك در چوقا‌های فیلی خیلی بیشتر از نوع بختیاری است. یا به عبارتی خطوط باریك در چوقا‌ی فیلی خیلی به هم نزدیك می باشند .به همین خاطر چوقا‌ی فیلی معمولا به رنگ خاكستری به نظر می آید.

5 – در پشت چوقا، قاب های پله ای قرار داشته و این قاب های پله ای، سطحی را در پشت چوقا در بر گرفته‌اند. این سطح در چوخا‌ی فیلی خیلی كمتر از نوع بختیاری است. به این صورت كه در چوقا‌ی بختیاری قاب ها از لبه ی حلقه ی یك آستین تا لبه ی حلقه ی آستین دیگر،  پشت چوقا را پوشانده‌اند اما در چوقا‌ی فیلی این محدوده ی قاب ها ( معمولا) سطح كمتری را در بر گرفته‌اند. بنابر این در چوقا‌ی فیلی از لبه ی حلقه ی آستین تا شروع اولین قاب حدود پانزده سانتیمتر بدون قاب می باشد، پس قاب ها در چوقا‌ی فیلی یا باریك هستند و یا خیلی پهن و كم تعداد.       

 

 

مرتضی خان اعظمی بیرانوند، نماینده مردم خرم آباد در دوره ی اول مجلس شورای اسلامی، در لباس چوقای فیلی

 

„این متن توسط عیسی قائدرحمت، نویسنده کتاب «لباس لُرهای فیلی» برای انتشار در شبکه ی اینترنت بازنویسی و بازتنظیم شده است، منابع و اطلاعات بیشتر در اصل اثر موجود می باشد.

 

  

 

 

 

 

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 میرهاشمی 1393-12-24 22:15
درود برشرف عیسی قایدرحمت.خیلی به نکته خوبی اشارت کردیدهم ازاین باب که نشان از پیوستگی مینجای لکی وبختیاری درفرهنگ پوششی داردهم ازاین جهت که متاسفانه الان درتلویزیون شاید عامدانه نوعی لباس لری تبلیغ می شود که کسی رغبت پوشیدنش رانمی کندبازنکته جالبی که خواستم عرض کنم اینکه چندوقت پیش یادواره شهدای ایل لرزبان شوهان درمرز چنگوله برگزارشدوباوجود جولرگریزی که دراین استان راه انداختند تعدادی ازشوهانها همین لباس راکه شما فرموده اید پوشیده بودند واین برای من خیلی جالب بود.من فکرمی کردم شوهانهاچون لباس لری فیلی گیرشان نیامده لباس لری بختیاری پوشیدند ولی حالا که تفاوتهارادیدم متوجه شدم که انچه پوشیده بودند درواقع لباس لری فیلی بوده.درودبرشرفت عیسی خان کارحمه!درودبرشر فت!درودبرقلم نازنینت
 
 
#2 احمدی..ایذه 1393-12-25 12:18
جالب بود .دستمریزاد..تاح الا فک میکردم چوقا مختص بختیاریهاست..اگ ه بصورت یک لباس واحد براهمه طوایف لربرگزیده میشد .....
 
 
#3 بختیاری نژاد 1393-12-25 21:37
باسلام به دست اندرکاران لور
و سپاس از نویسنده خوب وپر تلاش لرستان جناب آقای عیسی قایدرحمت . آنچه که مسلم است این است که صدا وسیما مرکز لرستان برای معرفی آداب ورسوم و داشته ها و دست ساخته ها و ابتکارات لرها به طور عموم باید از نظر محققین و لر پژوهانی دلسوز و پر تلاش مانند آقای قایدرحمت استفاده نماید
 
 
#4 چگنی 1393-12-26 00:04
آقای عیسی خان لطفا جایی نشانمان بدهید که از این چوغا بخریم
-------------------------------------

لور: هم اکنون فروشگاه داخل قلعه فلاک الافلاک یک نمونه دست دوم اما قابل استفاده و اصیل از این لباس را برای فروش دارد.
در برخی مغازه های فورش عتیق جات و البسه قدمی در دزفول هم می توانید تهیه کنید. در دزفول خیاط هایی هست که می توانید به آن ها سفارش دوخت بدهید.
 
 
#5 عالیور 1393-12-26 09:43
سلام
مطلب قشنگی بود
این گام ها نیاز است برای همبستگی لرها
 
 
#6 حمید لطفی 1393-12-26 12:34
عیسی خان نه در حرف که در عمل و باهمه وجود دلسوز فرهنگ لر و ترقی آن است تعصب ایشان واقعا ستودنی و حیرت انگیز است عیسی یک لر است یک مرد لر شگفت انگیز است!
 
 
#7 لرستانی 1393-12-26 13:54
با تشکر از جناب قائد رحمت عزیز. آن گونه که از معمرین شنیده ام "چوقا" در لرستان به ویژه در منطقه بالاگریوه یکی از لباس های محلی بسیار متداول بوده است ولی تا کنون عکس یا نمونه ای از آن را ندیده بودم . سپاس گزارم.
 
 
#8 لر بختیاری 1393-12-27 12:31
آقااااااااااای قاعد رحمت کارت خیییییییلی بیسته.اتحاااااا اد لرها یعنی خوشبختیییییییی لرها
 
 
#9 لرِبختیاری 1393-12-27 13:43
خوبی چوخا اینه که کاملا بومی است یعنی مواد لازم برای دوخت اون توسط خود لرها مهیا میشود. یعنی موی سیاه و سپید دام ها. و بر خلا. لباسهای دیگر بی نیاز از پارچه های وارداتی به سرزمین لر میباشد.
 
 
#10 مهرآموز 1393-12-27 21:39
با سلام به پژوهشگر عزیز و فرهیخته لر جناب آقای قائدرحمت عزیز

بسیار جالب بود و استفاده کردیم. دست مریزاد
یک سؤال:
کتاب لباس لرهای فیلی بالاخره به بازار آمد؟ اگر جواب مثبت است کجاها پیدا می شود؟
 
 
#11 بختیاری 1394-01-03 00:53
با سلام این هم نشان دهنده ی لربودن بختیاری هاست واینکه از جاهای دیگر نیامده اندوایرانی تبارن درود بر لرولرتبار
 
 
#12 لیسک 1394-01-04 16:11
بسیار عالی
ماشاءالله و نوم خدا به آقای عیسی قائدرحمت
 
 
#13 لر فيلي 1394-04-06 10:15
بسيار ممنون از تلاش جناب قائد رحمت كه براي ايجاد همبستگي لر زحمت مي كشد .خداي خوبان نگهدرت باد
 
 
#14 لرستان پشتکوه 1394-05-08 00:53
اگر دقت کرده باشید، در تصویر تمبر پستی چوخا بر روی شال و ستره پوشیده شده است.این تصویر مشکل دارد یا واقعا چوخا بر روی شال و ستره هم پوشیده میشده است؟
 
 
#15 لورستانی 1394-06-22 21:41
درود بر آقای قاید رحمت..من این عکسا رو تو اینستاگرامم با توضیحات گذاشتم..لباس ما لرای فیلی با بختیاری یکی بوده..دوستان عزیز شما هم تبلیغ کنید تا همه بدونن لباس ما اول چ شکلی بوده..
 
 
#16 طراح لباس لری 1394-07-18 21:02
چوقای لری یکی از زیباترین لباس های اصیل ایرانه که من از اون الگو می گیرم و در طراحی هام ازش استفاده می کنم.و تو گوگل دنبال طرح های جدید می گردم.
 
 
#17 لک اندیش 1394-08-30 00:14
لباس محلی لرستان یکی مربوط به بختیاریها که اصل لباس لری است دوم لباس قوم لک که لرهای کوچک نیز آنرا برای خود پذبرفته اند
 
 
#18 غلام.کوهرنگ بختیاری 1395-07-07 06:26
چگنی عزیز .تشریف بیارید کوهرنگ بختیاری بازارش پر است از چوغا ،دبیت وگیوه نو
 
 
#19 کلثوم 1395-11-01 13:34
به نظر خودم:
گلونی نشون دهنده فکر و هوشه
چوغا طرحی از باله
 
 
#20 کلثوم 1395-11-01 14:18
مثلن ترکیب چوغا وگلونی میتونه به معنی فکر آزاد و رها .. فکر و خیال آروم و راحت ... یا یه همچین چیزایی باشه ..این حداقل در حد تظاهر و ظاهر سازی جالبه برای یه لباس.. البته به نظرم لباس بیشتر باید زیبا و دلنشبن باشه تا اینکه نمادین باشه ..البته اگه این حرفای بنده درست باشه