سه شنبه, 04 مهر 1396  

جدیدترین مطالب

جایگاه-قوم-لُر-بختیاری-و-درخت-تنومند-و-ریشه-دار-هویت-لُریاتی
  ابوالفضل بابادی شوراب/ بختیاری ها سال هاست است که از هویت عشایری و...
دالالا-اثری-نو-از-حسین-حسین-زاده-رهدار
   حسین حسین زاده رهدار /دالالا برای آموزش لالایی لری به مادران است تا...
توسعه-استان-قم-در-سایه-مظلومیت-الیگودرز
  نویدی خوش برای مردم استان قم که با شنیدنش بار دیگر زخم کهنه لرستان سر...
روز-پزشک-و-یادی-از-پزشک-افسانه-ای-لرستان
   رضا فرهادی / جریان زندگی، خصایص و مبارزات دکتر اعظمی شباهت کم نظیری با...
ایرج-خوانی،-نماد-درخشان-بومیابی-در-شعر-و-موسیقی-لرستان
   ابراهیم خدایی /نه فقط در مقام کلام و موسیقی که در بینش نیز ایرج شباهتی...
لرستان-و-شبح-امیر-احمدی
   دکتر روزبه کلانتری / چند روز پیش در خبرها آمده بود که لانۀ قدیمی...
حماسه-قلعه-گلاب-و-غریبانگی-دختران-لر
   حمید لطفی / در تاریخ همواره زنانی ستایش می شوند که پا به پای مردانشان...
پیام-معاون-پژوهش-مجمع-تشخیص-به-جشنواره-لری-تمدار-بیت
   علی رضایی میرقائد /عاون پژوهش مجمع تشخیص مصلحت نظام در پیامی به...
زاده-ی-تهران،-متولد-لرستان-گذری-کوتاه-بر-لرهای-هداوند-استان-تهران
   مهدی محرابی /تنها موردی که بین همه طوایف این ایل مشترک است، با افتخار...
از-رسمیت-بخشیدن-روی-کاغذ-تا-پاسداشت-واقعی-زبان-لکی
   علی باجلان / در جغرافیای لُر نشین از شمالی ترین نقاط آن یعنی کلهری و...
 

 
 

حکمت پاگیری اقوام مختلف و تکلیف الهی هر قوم به هنگام بروز نزاع داخلی از منظر قرآن

 

داود قنبری زلکی /

این اختلافات بشری از طرف خداوند جعل شده اند جهت تشخیص انسانها و گروههای انسانی از یکدیگر، نه برای فخرفروشی و برتری طلبی و افضلیت بر دیگران...

 

 

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، داود قنبری زلکی: سوره ی حجرات سوره ای ست مدنی دارای ۱۸ آیه که در آن برخی مسائل مهم اخلاقی اشاره شده است. لذا این سوره را سوره ی اخلاق و ادب نیز نامیده اند.

در این سوره بعد از آیات آغازین که بیانگر مراعات برخی آداب اخلاقی توسط مسلمین در مقابل شخص پیامبر(ص) است وظایف مردم در قبال نزاعهای داخلی جامعه اسلامی را بیان میکند. و میفرماید در چنین هنگامی ابتدا دو گروه درگیر با هم را به صلح و سازش فراخوانید؛ "وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا" و اگر یکی از دو طرف بدون اهمیت دادن به میانجیگری شما به تجاوزش ادامه داد، چنین تجاوزی به منزله ی سرپیچی از فرمان خداست و در مقابل این سرپیچی تکلیف دیگری بر گردن شما میآید، که آن هم یاری مظلوم و قیام در مقابل ظالم است، و این قیام ادامه پیدا میکند تا زمانیکه قوم متجاوز به فرمان الهی، یعنی حفظ برابری و برادری تمام اقوام جامعه گردن نهد ."فإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ".

آیه یازدهم این سوره مبارکه به یکی از مصادیق تجاوز که ممکن است در جامعه دینی از سوی قوم یا اقوامی بر علیه قوم یا اقوام دیگری صورت پذخیرد اشاره مینماید. این نوع تجاوز با سلاح های جنگی سرد و گرم انجام نمیشود، بلکه میتواند بوسیله ی سلاحهایی از قبیل زبان، قلم، فضای مجازی بر علیه قوم یا اقوام دیگر انجام گیرد. این نوع تجاوز را در اخلاق اسلامی تمسخر مینامند."يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ". مرحوم ملا احمد نراقی صاحب کتاب معراج السعاده درباره این صفت میفرماید: "این رفتار خصلت انسانهای بی بند و باری است که بویی از ایمان نبرده اند، زیرا سخنان دروغین و بی اساس را به هم میبافند و چیزی میسازند که اصلا واقعیت ندارد، و آن را به مردم نسبت میدهند. اینان با کنار زدن پرده حیا بر عیوب مسلمین اطلاع یافته و آن را افشا میسازند. آنان با این کار اهدافی را دنبال میکنند که عمده آن کسب موقعیت یا رسیدن به مال و ریاست است ..."

سایر اقوام جامعه اسلامی وظیفه دارند طبق تکلیفی که خداوند بر گردنشان نهاده ابتدا مسخره کنندگان را به اصلاح خویشتن و مرهم نهادن بر دلهایی که شکسته اند دعوت کنند. اگر مسخره کنندگان از این امر الهی سرپیچی کردند و همچنان به کار غیر اخلاقی خود ادامه دادند تکلیف سایرین در قبال آنها عوض میشود. این بار سایر اقوام باید بر علیه آنها واکنش تند نشان دهند و تا زمانی که به فرمان الهی، که حفظ برابری و برادری سایر اقوام است گردن ننهند ،سایرین نباید از موضعگیری خود پا پس بکشند."فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ". و هر دم این آیه را بر دهان آنان بکوبند که شاید کسانی را که مسخره میکنید از شما بهتر باشند. "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَومٌ مِّن قَوْمٍ عَسَى أَن يَكُونُوا خَيْراً مِّنْهُمْ". در غیر اینصورت، یعنی اگر سایرین سکوت کنند و با سکوت خود به تریج این منکر کمک کنند، باید در پیشگاه عدل الهی پاسخگو باشند.

آیه سیزدهم پا را از جامعه اسلامی فراتر نهاده و با مخاطب قرار دادن تمام مردم مفهومی گسترده تر از قبیله و کشور و جهان را ترسیم مینماید. و با پشت پا زدن به همه اینها و مطرح کردن تقوا به تمام نزاع های بشری خاتمه داده و انسان را به حال و هوای دیگری فرامیخواند. عالمی که انسان فقط با ورود به آن میتواند پیش خدا ارج و منزلت پیدا کند، و آن عالم متقین است. "يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ".

در این آیه نکات ظریف دیگری وجود دارد، ازجمله اینکه میفرماید: ما شما را از یک مرد و یک زن آفریدیم.این مسئله که در فلسفه اسلامی از آن تحت عنوان کثرت در عین وحدت نام میبرند بیانگر اصل و ریشه ی واحدی ست که حضرت آدم و حوا  در یک قدم عقب تر به آن باز میگردند و غایت تمام بشریت نیز بازگشت به سوی اوست. " إنّا لله وإنّا إليهِ رَاجعُون"

بنابراین این اختلافات تنها اموری عارضی و ناپایدار جهت آزمایش انسانها هستند.

نکته بعد اینکه خداوند میفرماید: ما شما را به صورت قوم و قبیله آفریدیم. بنابراین همانگونه که تمسخر یک انسان به خاطر اینکه مخلوق خداست تمسخر خداوند به حساب میآید، بی حرمتی به قومیت ها نیز بی حرمتی به خداست. زیرا خداوند ایجاد کننده تنوعات در بین اقوام است.

و نکته پایانی اینکه خداوند حکمت این تنوعات و اختلافات را توانایی شناخت یکدیگر بیان میکند. زیرا اگر این اختلافات نبودند مشکلات عدیده ای در جامعه بوجود میآمد. در محیط کوچکی که دوقلوی همسانی زندگی میکند دیگران در اولین برخوردهای خود با آنها، آنها را از یکدیگر تشخیص نمیدهند و در موردشان به سردرگمی و حیرت میرسند، لذا در هر برخورد تازه ای با آنها در بین آن همه شباهت به دنبال وجه تمایزی میگردند تا آنها را از یکدیگر بازشناسانند و هر چه این شباهت بیشتر باشد پیدا کردن وجه اختلاف آن دو به موشکافی، ریزبینی و دقت بیشتری نیاز دارد. حال اگر کل جامعه انسانی شبیه یکدیگر بودند و هیچگونه اختلافی برای دسته بندی آنها به گروههای مختلف انسانی وجود نداشت چه پیش میآمد.

علامه طباطبایی در تفسیر این آیه میفرماید: "تنها علت بوجود آمدن قوم و قبیله اینست که انسانها یکدیگر را بشناسند، و زندگی اجتماعی شان نظام مند شود، و ائتلاف در بین آنها تمام گردد. چون اگر شناسایی نباشد نه پای تعاون به میان میآید و نه پای ائتلاف".

پس این اختلافات بشری از طرف خداوند جعل شده اند جهت تشخیص انسانها و گروههای انسانی از یکدیگر، نه برای فخرفروشی و برتری طلبی و افضلیت بر دیگران. درنتیجه آنان که این افتراقات را جهت دست انداختن و تمسخر دیگران بکار میگیرند بدانند که با این کار جاهلانه خود عملا آیه قرآن را تحریف کرده اند و کلمه لِتَمَسخروا "تا یکدیگر را مسخره کنید" را جایگزین کلمه لتَعَارَفُوا "تا یکدیگر را بشناسید" کردند.

بعد از بیان حکمت آفریده های رنگارنگ که همه با هم برابرند، در پایان همین آیه به رنگ خدا که والاترین رنگهاست اشاره میشود و میفرماید هر کس تقوا پیشه کند رنگ خدایی گرفته و از همه باارزش تر میشود.

این قسمت از آیه مشت محکمی ست بر دهان متکبرین و خودخواهان ومتعصبین جاهل. همانان که نژاد و قومیت و ثروت و پیشرفت مادی و سایر نعمت های خدادادی خود را مانند پتکی بر سر دیگران فرود میآورند. کاش این  یت شعر فردوسی  کمی آنان را به تأمل وامیداشت.

چنین است رسم سرای درشت 

                      گهی پشت به زین و گهی زین به پشت

بنابراین قومیت و اصل و نسب نیز نعمت هایی خدادادی هستند که توانایی اهدای خوشبختی را به انسانها ندارند، طبق فرموده پیامبر(ص): "آنکه عملش او را به جایی نرساند نسبش هرگز نمیتواند".

پس قوم و قبیله و سایر تقسیمات اجتماعی فقط به منزله ی شناسنامه ای برای شناسایی و تشخیص انسانها و گروههای انسانی هستند، تا به واسطه ی آن از یکدیگر متمایز گردند. ضمن اینکه همگان موظفند حرمت شناسنامه ای یکدیگر را حفظ کنند و طبق فرموده قرآن هیچ قومی حق مسخره کردن قوم دیگر را ندارد و آنان به بزرگی رسیدند که خاکساری را  پیشه خود کردند، خواه از هر نژاد و قومیت و سرزمینی که باشند.

قومیت انسان در صورتی میتواند ناجی او در دنیا و آخرت باشد که فرهنگ و آداب و رسوم آن قوم مورد تایید اسلام باشند و افراد آن قوم خود را در درون آن غوطه ور کنند تا به رشد و بالندگی معنوی رسیده و در جرگه متقین قرار گیرد. در غیر این صورت تعصب ورزیدن نسبت به اصالت جاهلانه و کورکورانه و هلاک کننده خواهد بود.

منابع:

۱.قرآن کریم_سوره حجرات

۲.تفسیرالمیزان_سیدمحمدحسین طباطبایی

۳.تفسیرنمونه_ناصرمکارم شیرازی

۴.معراج السعاده_ملااحمدنراقی

۵.شاهنامه_ابوالقاسم فردوسی

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 جهانگیرمحمودی 1395-04-03 21:59
سلام برادر عزیز بنده هم گو خودتم زلکی ازتیره محمدوند.افتخارم ی کنم که افرادی مانند حضرت عالی درکاردین وتبلیغ می بینم.بحث خوبی را مطرح نمودید خداوندعزت بدهد. اما به عقیده بنده منظورآیه ازلتعارفوا شناخت افراد نیست. یعنی به گونه ای که شما مطرح نمودید به معنای شناخت افراد است.نمونه ای هم که از دوقلوها آوردیدگواه این سخن است. به نظر من واژه لتعارفوا برای شناخت نیست واگرهم باشه هدف اصلی آیه نیست. هدف اصلی آیه به رسمیت شناختن است. زیرا قویت ها پیوندهای درونی وبروزهای بیرونی هستند که خداوند درمتن آفرینش آنها قرارداده است. ازاین روخواسته که قومیت ها وشعب ها همدیگررا به رسمیت بشناسند. فتامل. طاعات قبول. شیخ جهانگیرمحمودی
 
 
#2 داود قنبری زلکی 1395-04-04 00:22
عرض سلام و ادب داروم خذمت استاد بزرگوار و گگو عزیزوم شیخ جهانگیر محمودی
بنده هدفم یو بی که یه توضیح ساده و عامیانه در مورد ای سوره داشته بوم.
امیدوارم خدا شاگردی در محضر اساتید بزرگواری چی ایسانه نصیبم کنه.
 
 
#3 جهانگیرمحمودی 1395-04-06 02:55
افتخارایکنم چی ایسا افتخارایکنم به گگو خوم.اصلاح ایکنم تیره محمود وند
 
 
#4 مهران 1395-04-15 01:35
با سلام.
منظور شما از متکبرین و خودخواهان و متعصبین کیست؟ لطفا روشن تر بیان کنید.
توجه شما را به دو نکته جلب می کنم.
1) در ایران هیچ قومی مورد تمسخر قرار نگرفته و اگر هم گرفته متقابل بوده و توسط افرادی سطحی نگر بوده است.
2)اگر هر قومی پا را از گلیم خودش درازتر نکند و به منطقه و شهر و استانش بسنده کند این اتفاقات نمی افتد.الان مهاجرت از روستاها به شهرها فزونی گرفته و مثلا عده خیلی زیادی از لرهای چهارمحال و ... به شوشتر مهاجرت کرده اند. اینها به جای خوگرفتن با فرهنگ شوشتر خواهان تغیییر هستند و رفتاری متعصبانه دارند و ...
 
 
#5 داود قنبری زلکی 1395-04-18 03:15
مهران جان سلام. اگر به پیامک های رد و بدل شده بین مردم توجه کنید میبینید که اکثریت آنها دو یا سه قوم را به نمسخر گرفته اند پس این تمسخر متقابل نیستو برخی قومیتها فقط مسخره میکنند و مسخره نمیشوند.
در ضمن برخی افراد غیر عامی نیز گهگاه نیت درونی خود را نسبت به برخی قومیتها در قالب متلکی طنزی چیزی بیان کرده اند.
یکی از نمونه ها که در همین سایت نیز مقاله ای پیرامون آن توسط برادر محسن حیدری نوشته شده بود تمسخر مرجع جهان تشیع حضرت آیت الله بروجردی توسط آیت الله کاشانی بود. به نظر جنابعالی آیت الله کاشانی یک انسان سطحی نگر بوده یا مرجع جهان تشیع به خاطر لر بودنش از ارزشش کاسته میشود و باید مسخره شود و قص علی هذا.
 
 
#6 داود قنبری زلکی 1395-04-18 03:50
در ضمن قوم لر فکر نکنم قوم لر پایش را از گلیمش درازتر کرده باشد که شما از این ادبیات استفاده میکنید. قشلاق ایل بختیاری از قدیم الایام استان خوزستان بوده است و این استان فقط مال غیر لر نیست. و هر قومی فرهنگ خاص خود را دارد بنابراین اگر یک بختیاری فرهنگ شوشتری را پذیرفت دیگر به او بختیاری نمیگن بلکه بهش میگن شوشتری. ما میتونیم در کنار هم باشیم و به رشد هم کمک کنیم نه اینکه بخواهیم لر را در شوشتری ادغام کنیم.و این توهین شما را نیز در کنار بقیه توهینات در خاطر داریم دوست شهرنشین.
 
 
#7 داود قنبری زلکی 1395-04-18 10:39
دوم اینکه من طبق سخن استاد بزرگ اخلاق ملا احمد نراقی و طبق قران انسانهای مسخره کننده متکبر و خودخواه و متعصب گفتم."این رفتار کسانی است که بویی از ایمان نبرده اند... معراج السعاده"
در ضمن قوم لر فکر نکنم قوم لر پایش را از گلیمش درازتر کرده باشد که شما از این ادبیات استفاده میکنید. قشلاق ایل بختیاری از قدیم الایام استان خوزستان بوده است و این استان فقط مال غیر لر نیست. و هر قومی فرهنگ خاص خود را دارد بنابراین اگر یک بختیاری فرهنگ شوشتری را پذیرفت دیگر به او بختیاری نمیگن بلکه بهش میگن شوشتری. ما میتونیم در کنار هم باشیم و به رشد هم کمک کنیم نه اینکه بخواهیم لر را در شوشتری ادغام کنیم.و این توهین شما را نیز در کنار بقیه توهینات در خاطر داریم دوست شهرنشین.