شنبه, 06 خرداد 1396  

جدیدترین مطالب

اولین-کتاب-نثر-به-زبان-لُری-مینجایی
   توضیحاتی در خصوص کتاب متن های ادبی (فارسی_لری مینجایی)   سایز...
انتخابات-لرستان-و-دنیایی-که-به-کام-پوپولیسم-شد-تحلیلی-بر-انتخابات-شورای-اسلامی-شهر-خرم-اباد
  ابراهیم خدایی / انتخاب های موج سالارانه و غیر قابل پیش بینی دارای ریسک...
برنامه،جهت-وهویت-مدرن-لر-گفتارچهارم-جغرافیای-سیاسی-وهارتلند-لرها
  شیح جهانگیر محمودی /مولفه هویتی دیگری که باید قومیت لر به آن توجه کند،...
اشتراکات-اعراب-خوزستان-و-مردم-لُر
   محسن خواجه گیری لیراوی /علاوه بر اشتراکات مذهبی بسیاری از طوایف عرب...
گزارش-تصویری-20-اردیبهشت-نکوداشت-خرم-آباد
   نشریه اینترنتی لور / سال گذشته هنگامی که سازمان گردشگری شهر خرم آباد...
شال-و-قبا-لباس-مشترک-سرزمین-لر
   محسن خواجه گیری لیراوی / آنچه تصاویر قبل از متحدالشکل کردن لباس در...
به-مناسبت-روز-خلیج-فارس-خلیج-واژه-ای-لُری-ست
   محسن خواجه گیری لیراوی /در زبان لُری مردم جنوب ایران به خم، " خل "...
اقوام-و-تمسخر-قومیتی-از-دیدگاه-قرآن-لری-لیراوی
    محسن خواجه گیری /خداوند مئن قرآن ایفرمایه :  ای مردم شمانه وه یه زن...
ایل-لری-کرمان
  احد رستگار فرد /ایل بزرگ لری از ایلات بزرگ استان کرمان و رابُر است، لری...
بهتر-است-اول-خودمان-را-نقد-کنیم
   ابوالفضل بابادی شوراب /در فضای مجازی خواندم و دیدم که یکی از مجریان...
 

 
 

بررسی پیشینه لباس محلی مردان لرستان فیلی (شال و ستره)

 

دکتر نجم الدین گیلانی/

شال و ستره لرها با عنوان اوستایی: «کُشتی و سِدره» یا شال و سدره، همان لباسی است که در دین زرتشت به پوشیدن آن تأکید فراوانی شده و ستره پوشی از واجبات آئین ...

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، نجم الدین گیلانی (دکترای تاریخ محلّی): قوم لر، همانند دیگر اقوام ایرانی دارای تاریخی چندهزار ساله با آداب و رسوم و فرهنگی اصیل که هرکدام هزاران سال قدمت تاریخی با خود همراه دارند، می ­باشد. با وجود اینکه امروزه به دلیل کم­ت وجهی به مؤلفه ­های فرهنگی خود، برخی از آنها به دست فراموشی سپرده شده­اند و یا در حال منسوخ شدن هستند، ولی بسیاری از آنها از پس هزاره­ ها گذشته و هم ­اکنون در منطقه مرسوم هستند. یکی از این موارد، شال و ستره می ­باشد که در حال منسوخ شدن است و چه بسا در آیندة نه چندان دور جوانان منطقه با دید تحقیرآمیزی به کسانی­که شال و ستره می ­پوشند نگاه کنند. این نوع نگاه در انتظار کسانی که به زبان مادری حرف می ­زنند نیز می­ باشد!

به هر روی، یکی از مؤلفه ­های فرهنگی هر قومی، لباس آن قوم است. در واقع لباس اقوام ایرانی بخشی از هویت آنها را تشکیل می ­دهد و می­توان گفت لباس اقوام یکی از مهمترین میراث فرهنگی آنها به حساب می­آید. بنابراین پرداختن به منشأ و سرچشمة این میراث از اهمیت قابل توجهی برخوردار است و باعث می­شود که حداقل با آن دید تحقیرآمیز به این لباس نگاه نشود، چرا که این لباس هزاران سال قدمت دارد، فراز و فرودها به خود دیده است، کم­ لطفی ­ها و ممنوعیت ­ها را پشت سر نهاده (اشاره به عهد رضاشاه)، اما همچنان همچو نهالی دیررس در گوشه و کنار این دیار باستانی سر برمی­آورد و می­بالد و پوشندگان خود را شکیل­تر و رشیدتر نشان می­دهد.

آنگونه که از شواهد تاریخی پیداست، شال و  ستره لرهای فیلی (لر کوچک) با عنوان اوستایی: «کُشتی و سِدره» یا شال و سدره، همان لباسی است که در دین زرتشت به پوشیدن آن تأکید فراوانی شده و ستره پوشی از واجبات آئین زرتشت بوده است و جوانان زرتشتی بعد از آنکه به سن بلوغ می­رسیدند، طی مراسم خاصی این لباس را به تن می­کردند. در اوستا بارها به بستن شال و سدره تأکید شده است و در کتاب پهلوی مینوی خرد نیز آمده است که: «بدون شال و سدره راه مرو» (تفضلی، مینوی خرد، 1354: 8).

علاوه بر این آنگونه که از گفته­ های دیاکنوف درباره­ی لباس درباریان ماد مستفاد می­شود، آنها نیز لباسی که شباهت بسیار زیادی به شال و ستره لرها داشته است، می­ پوشیده­اند. می­دانیم که لرستان فیلی (پشتکوه و پیشکوه) یکی از ایالات استراتژیک در زمان مادها بوده است و دیاکنوف در کتاب تاریخ ماد به کرات از استراتژیک بودن سیمره در زمان مادها سخن می­گوید. این فرضیه را دیگر شواهد نیز تأیید می­کنند. چنانکه گزنفون گزارش می ­دهد که «کوروش هخامنشی لباس مادی می­پوشید و نزدیکان خود را بر آن داشت تا این لباسها را بپوشند، مهمترین حسن این پوشاک نشان ندادن معایب است و اشخاص را بزرگتر و شکیل­تر می­نمایاند.» جدا از اینکه شال و سدره به دلیل فرم خاص خود همان حسن را دارد که کوروش به آن اشاره داشته است. در نقوش تخت جمشید یکی از بزرگان ماد به نام فَرنَکه (تصویرشماره1 مقایسه شود با شال و ستره) در مقابل داریوش هخامنشی در حال تعظیم است که اگر به لباس او توجه شود، به طرز شگفتی با شال و سترة لرها (تصویر2) شباهت دارد. جالب این است که وی نیز همانند لرها کلاه نمدی بر سر دارد. بنابراین می­توان گفت پیشینه­ شال و سترة مردم لر که امروزه در حال منسوخ شدن است، به هزاره ­ها پیش از میلاد می ­رسد و لباسی بوده است که در آن دوره­ زمانی درباریان و پادشاهان می ­پوشیده­اند. چنانکه فرنکه مادی یکی از درباریان بلندپایه­ هخامنشی آن را به تن دارد و کوروش هخامنشی، ضمن اینکه خود شال و ستره می­ پوشید، بزرگان را هم تشویق به پوشیدن این لباس می­کرد....

 

تصویر شماره 1، متعلق به فرنکه مادی در حال تعظیم در مقابل داریوش هخامنشی

 

 

 

تصویر شماره 2، شال و ستره امروزی

 

در همین زمینه:

عیسی قائدرحمت: نقدی بر باستان گرایی در بررسی پیشینه لباس محلی مردان لرستان فیلی / بین سدره زرتشتی و ستره لری شباهتی وجود ندارد

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 بی نام 1395-06-16 11:50
لباسی که به تاریخ پیوسته دیگه تبلیغ کردن نداره ؟
 
 
#2 وارسته 1395-06-18 13:12
شال وستره به تاریخ پیوسته است وبا ید گفت زمان وزمانه عمر شال وستره پوشی را گرفت والان باید در موزه ها ویا بطور نمادین یاد وخاطره اورا گرامی بداریم وقتی غرب آمد جامعه دو اسبه وبا سرعت به طرف ظواهر آن رفت وغافل از آن بودند که غرب امده تا هویت و تاریخ وتمدنشان رااز انها بگیرد.
 
 
#3 لراصیل 1395-06-18 20:08
متشکریم از مطالب جالبتان متاسفانه تهیه کردن این لباس ها که دارای کیفیت خوبی باشد امکان پذیر نیست مخصوصا در خارج از استان لرستان
 
 
#4 لک هرسین 1395-06-24 14:02
هر چند این لباس دیگر از مد افتاده، ولی میراثی گرانبها می باشد. در حفظ این میراث بکوشیم. با تشکر از نگارنده متن