چهارشنبه, 29 شهریور 1396  

جدیدترین مطالب

دالالا-اثری-نو-از-حسین-حسین-زاده-رهدار
   حسین حسین زاده رهدار /دالالا برای آموزش لالایی لری به مادران است تا...
توسعه-استان-قم-در-سایه-مظلومیت-الیگودرز
  نویدی خوش برای مردم استان قم که با شنیدنش بار دیگر زخم کهنه لرستان سر...
روز-پزشک-و-یادی-از-پزشک-افسانه-ای-لرستان
   رضا فرهادی / جریان زندگی، خصایص و مبارزات دکتر اعظمی شباهت کم نظیری با...
ایرج-خوانی،-نماد-درخشان-بومیابی-در-شعر-و-موسیقی-لرستان
   ابراهیم خدایی /نه فقط در مقام کلام و موسیقی که در بینش نیز ایرج شباهتی...
لرستان-و-شبح-امیر-احمدی
   دکتر روزبه کلانتری / چند روز پیش در خبرها آمده بود که لانۀ قدیمی...
حماسه-قلعه-گلاب-و-غریبانگی-دختران-لر
   حمید لطفی / در تاریخ همواره زنانی ستایش می شوند که پا به پای مردانشان...
پیام-معاون-پژوهش-مجمع-تشخیص-به-جشنواره-لری-تمدار-بیت
   علی رضایی میرقائد /عاون پژوهش مجمع تشخیص مصلحت نظام در پیامی به...
زاده-ی-تهران،-متولد-لرستان-گذری-کوتاه-بر-لرهای-هداوند-استان-تهران
   مهدی محرابی /تنها موردی که بین همه طوایف این ایل مشترک است، با افتخار...
از-رسمیت-بخشیدن-روی-کاغذ-تا-پاسداشت-واقعی-زبان-لکی
   علی باجلان / در جغرافیای لُر نشین از شمالی ترین نقاط آن یعنی کلهری و...
  مادر زليخا از نوادگان عارف واصل و مروج تفكر تشيع، سيد علي سياهپوش در...
 

 
 

بلوک لیراوی؛ جایگاه ایل لیراوی در فرهنگ و هویت لُریاتی

 

محسن خواجه گیری/

امروز بلوک لیراوی در تقسيمات کشوری شامل کلیه محدوده شهرستان دیلم و چند روستا شهرستان گناوه و سه روستا شهرستان گچساران می باشد.

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی مردم لُر، محسن خواجه گیری: لیراوی یکی از 28 طایفه ای است که به نقل از تاریخ گزیده حمدالله مستوفى ، یوسف هزار اسف اتابک لربزرگ ، را یاری کردند (خلیفه زاده, 85, 1382). در شیرازنامه بصورت دیرآب و در شرفنامه لیلاوی و... آمده است ( خلیفه زاده 85, 1382). این ایل را یکی ایلات کوه گیلویه گفته اند (فارسنامه ناصری ج2, ص 1479 ،، کوهگیلو و ایلات آن محمود باور، ص 177) که شامل دو قسمت لیراوی کوه و دشت بوده است؛ 
لیراوی کوه شامل ایلات بهمئی، طیبی، یوسفی، شهروئی و شیرعالی، خدری ( باور177, 1392) ( این طایفه اکنون لیراوی دشت می باشد) و لیراوی دشت نیز شامل طوایف دوازدهگانه احمد حسینی ، ابولفتحی ، کاوی ، اکبرغالبی ، خدری ، خواجیری ( خواجه گیری) ، کنارکوهی ، بیراتی ، چاه تحلی ، گره ای ، گاوداری و سادات.
حاکمان لیراوی سه سلسله اند:
ملوک لیراوی
امیران لیراوی
خوانین لیراوی
از ملوک لیراوی مشهورترین آنها امیر فرامرز بن هداب است، دوران طلایی لیراوی عهد امیران لیراوی بوده است و لیراوی کوه و دشت تحت حاکمیت امیران لیراوی بوده.  مقر گرمسیری امیران لیراوی قلعه گلاب ( حد سه استان بوشهر ، خوزستان و کوهگیلویه و بویراحمد) و مقر سردسیری آنها تنگ لیرو دهدشت. سلسله امیران لیراوی به این ترتیب است؛
1 - امیر محمود شاه لیراوی
2- امیر شیخ لیراوی
3- امیر سهم الدین شنگل لیراوی که در 22 ذیحجه 723 قمری مطابق 20 دیماه 799 شمسی حاکم لر بزرگ گردید
4- امیر جلال الدین مسعود شاه لیراوی مرد شمشیر و قلم صاحب طبل و علم امیرالامرای فارس
5- امیر مهنا لیراوی که از طرف شاه عباس صفوی حاکم بغداد شد و در عهد شاه صفی با هزار خانوار خزاعه عود به لیراوی کرد
6- امیر بهمن لیراوی آخرین امیر لیراوی که بعلت ظلم جنون آمیز بدست پسر عمویش کشته شد و سلسله امیران لیراوی برچیده گردید ، طوایف و ایلات لیراوی توسط خوانین اداره شدند همچنین طوایف لیراوی کوه و دشت پراکنده شده یا در دیگر ایلات حل شدند. لیراوی کوه بین دو ایل بهمئی و طیبی تقسیم شد.

ایل خدری پراکنده شده عده کثیری به بختیاری رفتند ، عده ای نیز به لیراوی دشت آمدند (خدری لیراوی دشت شامل تیره ها و خاندان های مختلف است ، خوانین لیراوی از این طایفه هستند) گروهی به تنگستان و دشتی و جم رفتند ( طوایف خدر و تنگستان و خنسیر دشتی). به طور خلاصه، از تنگه هرمز تا مرز عراق می توان طوایفی یافت که ریشه در لیراوی کوه یا دشت دارند.

امروز بلوک لیراوی ( که در 2 اردیبهشت 1395 شمسی از کوهگیلو جدا شد ) ( خلیفه زاده 200 ، 1382)در تقسيمات کشوری شامل کلیه محدوده شهرستان دیلم و چند روستا شهرستان گناوه و سه روستا شهرستان گچساران می باشد.

 

منابع
1- کهگیلویه و ایلات آن/ تالیف محمود باور ، تصحیح و تعلیقات سید ساسان منصوری طباطبایی
انتشارات نوید شیراز 1392
2- فارسنامه ناصری / میرزا حسن حسینی فسائی ، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسائی - تهران ، امیر کبیر 1367
3- هفت شهر لیراوی و بندر دیلم . دکتر علیرضا خلیفه زاده
انتشارات شروع 1382
4- وبلاگ لیراوی میهن بلاگ

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 فرزاد توانگر 1395-08-18 20:05
بروهی لور
بروهی گناوه و دیلم و بوشهر
 
 
#2 mogoei 1395-08-18 21:11
سلام و درود بر جناب خواجه گیری باز هم مثل همیشه مختصر مفید و جالب موفق باشین
محمد مومنی موگویی
 
 
#3 سپهوند 1395-08-19 20:24
درود بر شما
درود بر ساحل نشینان و بندرنشینان لرتبار
درود بر فرزندان و یاوران رییسعلی دلواری
 
 
#4 احمدوند 1395-08-28 18:50
نمی دانم چرا پان پارسها دارن تبلیغ می کنند که بوشهر استانی فارس نشین است!!!
 
 
#5 لطفی 1395-10-14 11:01
مقاله گرچه کوتاه ، ولی منسجم بود برای این جوان نویسنده ، آرزوی موفقیت می کنم ، ضمنا چرا لور مثل. گذشته فعال نیست ، ورسالت خود را فراموش نکند پشتیبان قلم زنان غرب وجنوب غربی کشور زبانشان اشتراکات معنوی ومفهومی دارد ، روند حرکتی اش رو به جرو باشد سرعت زدن شعر ومقاله در سایت پائین است
 
 
#6 انشان 1395-10-21 08:39
درود بر اقای خواجه گیری: چند سالیست مردمان لرزبان شهرهای استان بوشهر،خصوصا دشتستان دیگربر لربودن خود پافشاری نمی کنند،که این یک فاجعه بزرگ برای قوم لر است ،امید است با تلاش انسانهای باغیرتی مانند شما جوانان ان خطه دلاور خیز، با اصالتشان اشنا شوند،تا باکمال افتخار خود را لر بنامند.
 
 
#7 علی احمدی 1395-12-15 22:04
درود بر استاد خواجه گردان
 
 
#8 ایل آهوقلندری 1396-01-03 13:11
سلام آیا ایلاتی مستقلی که بین لرزبانان هستن و فرهنگ و زبانی لری دارند و اصلیتشون سید میباشد مثل ایل آهوقلندری که 8 طایفه اند به نام های شهرخوند شهنشاهیوند طاهروند ندروند مرتضی وند قاسموند خلفوند بهراموند که در بین لرهای فیلی (مینجایی و بالاگریوه ای) سکونت دارند هم لر محسوب میشوند خواهیش میکنم هرکی نظرشو بگه خیلی برام مهمه
 
 
#9 مرتضی احمدی 1396-05-13 17:28
درود و سپاس از شما بابت همچین مطلبی