چهارشنبه, 29 شهریور 1396  

جدیدترین مطالب

دالالا-اثری-نو-از-حسین-حسین-زاده-رهدار
   حسین حسین زاده رهدار /دالالا برای آموزش لالایی لری به مادران است تا...
توسعه-استان-قم-در-سایه-مظلومیت-الیگودرز
  نویدی خوش برای مردم استان قم که با شنیدنش بار دیگر زخم کهنه لرستان سر...
روز-پزشک-و-یادی-از-پزشک-افسانه-ای-لرستان
   رضا فرهادی / جریان زندگی، خصایص و مبارزات دکتر اعظمی شباهت کم نظیری با...
ایرج-خوانی،-نماد-درخشان-بومیابی-در-شعر-و-موسیقی-لرستان
   ابراهیم خدایی /نه فقط در مقام کلام و موسیقی که در بینش نیز ایرج شباهتی...
لرستان-و-شبح-امیر-احمدی
   دکتر روزبه کلانتری / چند روز پیش در خبرها آمده بود که لانۀ قدیمی...
حماسه-قلعه-گلاب-و-غریبانگی-دختران-لر
   حمید لطفی / در تاریخ همواره زنانی ستایش می شوند که پا به پای مردانشان...
پیام-معاون-پژوهش-مجمع-تشخیص-به-جشنواره-لری-تمدار-بیت
   علی رضایی میرقائد /عاون پژوهش مجمع تشخیص مصلحت نظام در پیامی به...
زاده-ی-تهران،-متولد-لرستان-گذری-کوتاه-بر-لرهای-هداوند-استان-تهران
   مهدی محرابی /تنها موردی که بین همه طوایف این ایل مشترک است، با افتخار...
از-رسمیت-بخشیدن-روی-کاغذ-تا-پاسداشت-واقعی-زبان-لکی
   علی باجلان / در جغرافیای لُر نشین از شمالی ترین نقاط آن یعنی کلهری و...
  مادر زليخا از نوادگان عارف واصل و مروج تفكر تشيع، سيد علي سياهپوش در...
 

 
 

ریشه و پیشینه سنت جامه چاک کردن در بین مردم لر و کرد

 

آذرنوش گیلانی، نجم الدین گیلانی /

این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­ های خود را ...

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، دکتر آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی: آنچنان که از شواهد تاریخی پیداست، سنت جامه چاک کردن از هزاره­ها پیش از میلاد وجود داشته و هم­اکنون نیز با گذار از پس هزاره­ها در مناطق کرد و لرنشین به همان سبک اجرا می­شود. البته نمی­توان این سنت­ها را صرفاً مختص به ایرانیان دانست، چرا که به عنوان نمونه عمل جامه چاک کردن و رخت عزا پوشیدن در حماسه­ی گیلگمش (کهن­ترین حماسه­ی بشر)، نیز وجود دارد. آنجا که گیلگمش در عزای رفتن «انکیدو» همه­ی بزرگان شهر را جمع می­کند و می­گوید: «همه­ی مردم را به عزای او وادار می­کنم، مردم باید، جامه­ی سوگواری بپوشند، پاره پاره، گرد گرفته....» (منشی­زاده، افسانه گیلگمش، 1382: 36)؛ بیانگر آن است که این سنت در میان­رودان نیز رواج داشته است.

در ایران باستان نیز سنت جامه چاک کردن وجود داشت، چنانکه پارسیان در بستر مرگ کمبوجیه تمام جامه­های خود را می­درند و ناله­های بی پایان سر می­دهند (هردوت، 1324: 151).­ این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­های خود را چاک می­کنند و ناله­های سوزناک سر می­دهند (گیلانی، 1392: 9؛ سیستانی، 1373: 424).

در شاهنامه نیز از جمله اعمالی که در سوگواری پهلوانان به چشم می­خورد جامه دریدن سوگواران و بازماندگان است:

کاووس در مرگ سیاوش

چو این گفته بشنید کاووس شاه سر نامدارش نگون شد ز گاه

بر و جامه بدرید و رخ را بکند به خاک اندر آمد ز تخت بلند

پراکنده کاوس بر تاج خاک همه جامه­ی خسروی کرده چاک (فردوسی، 1385: 372)

پیران در مرگ سیاوش

چو پیران به گفتار بنهاد گوش ز تخت اندر افتاد و زو رفت هوش

همی جامه را بر برش کرد چاک همی کند کند موی و همی ریخت خاک (همان: 363).

فریدون در مرگ ایرج

بیفتاد از اسپ آفریدون به­خاک سپه سر به سر جامه کردند چاک (همان: 82).

رستم در مرگ سهراب

همی ریخت خون و همی کند خاک به تن جامه­ی خسروی کرد چاک

تهمتَن پیاده همی رفت پیش دریده همه جامه دل کرده ریش (همان: 286).

مادر در سوگ سهراب

به مادر خبر شد که سهرابِ گُرد به تیغِ پدر خسته گشت و بمُرد

بزد چنگ و بدرید پیراهنش درخشان شد آن لعل زیبا تنش (همان: 288).

بزرگان در سوگ سهراب

دگرباره تابوتِ سهراب شیر بیاورد پیش مهان دلیر

همه رج کبود و همه جامه چاک همه دل پر از درد و سر پر از خاک (همان: 287).

این مطلب مستخرج از مقاله سوگ سیاوش و شباهت آن با سوگ­آئین­های لری و کردی آقایان آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی می باشد.

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن