یکشنبه, 01 مرداد 1396  

جدیدترین مطالب

از-بوم-گرایی-و-هویت-قومی-تا-توسعه-ی-لرستانات
   اشکان خورشیدوند / نخبگان ما تا چه حد در خصوص مرگ شهرام محمدی ، آدرینا...
معرفي-جلگه-ی-چم-کلان
   احمد لطفی /چم كلان نام جلگه اي سرسبز و خرم است كه در ساحل جنوبي...
آنچه-خوار-آید-روزی-به-کار-آید-نادیده-گرفتن-زبان-های-لری-در-ایران
   حسین زمانیان /مشاهدات بیانگر وسواسی ست که در کجا و چگونه نام بردن لر...
مروری-بر-اقوام-و-مردمان-لُر-جنوب
   محسن خواجه گیری لیراوی /  لرهای جنوبی به چندین گویش و لهجه های مختلف...
خبرگزاری-مهر-لرها-را-از-ایران-حذف-کرد
  به گزارش پایگاه خبری گُلوَنی، خبرگزاری مهر در اقدامی عجیب یک نقشه...
سردار-کیخاله-یا-کیقباد-خان
   احمد لطفی /سردار کیخاله یا کیقباد خان ابن سلیمان خان ابن عابد خان ابن...
چه-طور-شد-که-اصفهان-لرستان-و-چهارمحال-بختیاری-را-بلعید
  رضا ساکی: تغییر مرز میان لرستان، چهارمحال‌وبختیاری کار ساده‌ای نیست اما...
قم-رود-چیست-؟-نکاتی-مهم-در-باب-پروژه-انتقال-آب-موسوم-به-قم-رود
   حمید لطفی / طرح موسوم به انتقال آب الیگودرز در شرق لرستان به قم در...
در-عصر-تشنگی-سیمره-نشین-ها؛-طرح-های-ملّی-به-کدام-سمت-جاری-می-شوند؟
   علی باجلان /طرح ملی چیست ؟و چرا فقط طرح هایی که مربوط به انتقال منابع...
آمار-های-دولتی-و-حکایت-بچه-های-ناتنی
   حمید لطفی / در تازه ترین این آمارها که از سوی بانک مرکزی ارائه شده است...
 

 
 

ریشه و پیشینه سنت جامه چاک کردن در بین مردم لر و کرد

 

آذرنوش گیلانی، نجم الدین گیلانی /

این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­ های خود را ...

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، دکتر آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی: آنچنان که از شواهد تاریخی پیداست، سنت جامه چاک کردن از هزاره­ها پیش از میلاد وجود داشته و هم­اکنون نیز با گذار از پس هزاره­ها در مناطق کرد و لرنشین به همان سبک اجرا می­شود. البته نمی­توان این سنت­ها را صرفاً مختص به ایرانیان دانست، چرا که به عنوان نمونه عمل جامه چاک کردن و رخت عزا پوشیدن در حماسه­ی گیلگمش (کهن­ترین حماسه­ی بشر)، نیز وجود دارد. آنجا که گیلگمش در عزای رفتن «انکیدو» همه­ی بزرگان شهر را جمع می­کند و می­گوید: «همه­ی مردم را به عزای او وادار می­کنم، مردم باید، جامه­ی سوگواری بپوشند، پاره پاره، گرد گرفته....» (منشی­زاده، افسانه گیلگمش، 1382: 36)؛ بیانگر آن است که این سنت در میان­رودان نیز رواج داشته است.

در ایران باستان نیز سنت جامه چاک کردن وجود داشت، چنانکه پارسیان در بستر مرگ کمبوجیه تمام جامه­های خود را می­درند و ناله­های بی پایان سر می­دهند (هردوت، 1324: 151).­ این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­های خود را چاک می­کنند و ناله­های سوزناک سر می­دهند (گیلانی، 1392: 9؛ سیستانی، 1373: 424).

در شاهنامه نیز از جمله اعمالی که در سوگواری پهلوانان به چشم می­خورد جامه دریدن سوگواران و بازماندگان است:

کاووس در مرگ سیاوش

چو این گفته بشنید کاووس شاه سر نامدارش نگون شد ز گاه

بر و جامه بدرید و رخ را بکند به خاک اندر آمد ز تخت بلند

پراکنده کاوس بر تاج خاک همه جامه­ی خسروی کرده چاک (فردوسی، 1385: 372)

پیران در مرگ سیاوش

چو پیران به گفتار بنهاد گوش ز تخت اندر افتاد و زو رفت هوش

همی جامه را بر برش کرد چاک همی کند کند موی و همی ریخت خاک (همان: 363).

فریدون در مرگ ایرج

بیفتاد از اسپ آفریدون به­خاک سپه سر به سر جامه کردند چاک (همان: 82).

رستم در مرگ سهراب

همی ریخت خون و همی کند خاک به تن جامه­ی خسروی کرد چاک

تهمتَن پیاده همی رفت پیش دریده همه جامه دل کرده ریش (همان: 286).

مادر در سوگ سهراب

به مادر خبر شد که سهرابِ گُرد به تیغِ پدر خسته گشت و بمُرد

بزد چنگ و بدرید پیراهنش درخشان شد آن لعل زیبا تنش (همان: 288).

بزرگان در سوگ سهراب

دگرباره تابوتِ سهراب شیر بیاورد پیش مهان دلیر

همه رج کبود و همه جامه چاک همه دل پر از درد و سر پر از خاک (همان: 287).

این مطلب مستخرج از مقاله سوگ سیاوش و شباهت آن با سوگ­آئین­های لری و کردی آقایان آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی می باشد.

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن