چهارشنبه, 04 اسفند 1395  

جدیدترین مطالب

آموختن-زبان-مادری-هم،-«حق-مسلم-ماست»
    محسن کرامتی مقدم /۲۱ فوریه (۳ اسفند) از طرف سازمان یونسکو به عنوان...
شعری-به-مناسبت-روز-جهانی-زبان-مادری
   / رضا جهانی نهاوندیﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﺭﻭﺯ ۲۱ ﻓﻮﺭﯾﻪ ﺭﺍ ﺭﻭﺯ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ...
عرض-تسلیت-سایت-لور-به-همکار-محترممان-جناب-عبدالرضا-قاسمی-سردبیر-پایگاه-یافته
  کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذو الجلال و الاکرام  جناب آقای...
حق-خرم-آباد-و-حق-به-خرم-آباد
   / روزبه کلانتریبه عنوان لُری که در خارج از خرموئه (خرم‌آباد) و خارج از...
علیراست
  مهدی ویس­ کرمی/ نگاهی به منش و سبک زندگی هنرمندان مردمی مانند مرحوم...
یادداشتی-به-مناسبت-زادروز-استاد-ایرج-رحمانپور
   علی باجلان / اکنون شصت سال از عمرش می گذرد بزرگمردی که صدایش صدای...
شوراهای-شهر؛-نهادی-اجتماعی-یا-سیاسی-گزارشی-از-یک-بحث-تلگرامی
   مجتبی ترکارانی / موضوع بحث: شوراهای شهر؛ نهادی اجتماعی یا...
عیسی-قائدرحمت-به-سوگ-پدر-نشست
  نشریه فرهنگی اجتماعی لور /عیسی قائدرحمت نویسنده و پژوهشگر لُر شناس و...
بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-استان-چارمهال-و-بختیاری
برادر ارجمند جناب آقای مهندس چیت چیان، وزیر محترم نیروبا عدم حمایت از...
افتخارآفرینی-دانش‌آموزان-ملایری-در-مسابقات-نانو
  معاون آموزشی اداره آموزش و پرورش شهرستان ملایر از کسب چهار رتبه...
 

 
 

ریشه و پیشینه سنت جامه چاک کردن در بین مردم لر و کرد

 

آذرنوش گیلانی، نجم الدین گیلانی /

این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­ های خود را ...

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، دکتر آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی: آنچنان که از شواهد تاریخی پیداست، سنت جامه چاک کردن از هزاره­ها پیش از میلاد وجود داشته و هم­اکنون نیز با گذار از پس هزاره­ها در مناطق کرد و لرنشین به همان سبک اجرا می­شود. البته نمی­توان این سنت­ها را صرفاً مختص به ایرانیان دانست، چرا که به عنوان نمونه عمل جامه چاک کردن و رخت عزا پوشیدن در حماسه­ی گیلگمش (کهن­ترین حماسه­ی بشر)، نیز وجود دارد. آنجا که گیلگمش در عزای رفتن «انکیدو» همه­ی بزرگان شهر را جمع می­کند و می­گوید: «همه­ی مردم را به عزای او وادار می­کنم، مردم باید، جامه­ی سوگواری بپوشند، پاره پاره، گرد گرفته....» (منشی­زاده، افسانه گیلگمش، 1382: 36)؛ بیانگر آن است که این سنت در میان­رودان نیز رواج داشته است.

در ایران باستان نیز سنت جامه چاک کردن وجود داشت، چنانکه پارسیان در بستر مرگ کمبوجیه تمام جامه­های خود را می­درند و ناله­های بی پایان سر می­دهند (هردوت، 1324: 151).­ این سنت هنوز در مناطق لر و کردنشین مرسوم می­باشد، چنانکه زنان، در این مناطق، زمانیکه از درگذشت اقوام و آشنایان باخبر می­شوند، جامه­های خود را چاک می­کنند و ناله­های سوزناک سر می­دهند (گیلانی، 1392: 9؛ سیستانی، 1373: 424).

در شاهنامه نیز از جمله اعمالی که در سوگواری پهلوانان به چشم می­خورد جامه دریدن سوگواران و بازماندگان است:

کاووس در مرگ سیاوش

چو این گفته بشنید کاووس شاه سر نامدارش نگون شد ز گاه

بر و جامه بدرید و رخ را بکند به خاک اندر آمد ز تخت بلند

پراکنده کاوس بر تاج خاک همه جامه­ی خسروی کرده چاک (فردوسی، 1385: 372)

پیران در مرگ سیاوش

چو پیران به گفتار بنهاد گوش ز تخت اندر افتاد و زو رفت هوش

همی جامه را بر برش کرد چاک همی کند کند موی و همی ریخت خاک (همان: 363).

فریدون در مرگ ایرج

بیفتاد از اسپ آفریدون به­خاک سپه سر به سر جامه کردند چاک (همان: 82).

رستم در مرگ سهراب

همی ریخت خون و همی کند خاک به تن جامه­ی خسروی کرد چاک

تهمتَن پیاده همی رفت پیش دریده همه جامه دل کرده ریش (همان: 286).

مادر در سوگ سهراب

به مادر خبر شد که سهرابِ گُرد به تیغِ پدر خسته گشت و بمُرد

بزد چنگ و بدرید پیراهنش درخشان شد آن لعل زیبا تنش (همان: 288).

بزرگان در سوگ سهراب

دگرباره تابوتِ سهراب شیر بیاورد پیش مهان دلیر

همه رج کبود و همه جامه چاک همه دل پر از درد و سر پر از خاک (همان: 287).

این مطلب مستخرج از مقاله سوگ سیاوش و شباهت آن با سوگ­آئین­های لری و کردی آقایان آذرنوش گیلانی و نجم الدین گیلانی می باشد.

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن