چهارشنبه, 01 شهریور 1396  

جدیدترین مطالب

ایرج-خوانی،-نماد-درخشان-بومیابی-در-شعر-و-موسیقی-لرستان
   ابراهیم خدایی /نه فقط در مقام کلام و موسیقی که در بینش نیز ایرج شباهتی...
لرستان-و-شبح-امیر-احمدی
   دکتر روزبه کلانتری / چند روز پیش در خبرها آمده بود که لانۀ قدیمی...
حماسه-قلعه-گلاب-و-غریبانگی-دختران-لر
   حمید لطفی / در تاریخ همواره زنانی ستایش می شوند که پا به پای مردانشان...
پیام-معاون-پژوهش-مجمع-تشخیص-به-جشنواره-لری-تمدار-بیت
   علی رضایی میرقائد /عاون پژوهش مجمع تشخیص مصلحت نظام در پیامی به...
زاده-ی-تهران،-متولد-لرستان-گذری-کوتاه-بر-لرهای-هداوند-استان-تهران
   مهدی محرابی /تنها موردی که بین همه طوایف این ایل مشترک است، با افتخار...
از-رسمیت-بخشیدن-روی-کاغذ-تا-پاسداشت-واقعی-زبان-لکی
   علی باجلان / در جغرافیای لُر نشین از شمالی ترین نقاط آن یعنی کلهری و...
  مادر زليخا از نوادگان عارف واصل و مروج تفكر تشيع، سيد علي سياهپوش در...
  کانال تلگرامی صدای ازنا / رامین دربندی ، هنرمند نامدار و با استعدادی...
ای-کاش-لرها-نسبت-به-منافع-سرزمین-خود-«بی‌طرف»-نبودند
  مهدی ویس‌کرمی/ چندی قبل بالاخره کابینه‌ی پیشنهادی دکتر حسن روحانی...
وزارت-حبیب-الله-بی-طرف-و-خطر-غیر-مسکون-شدن-خوزستان،-چارمحال-بختیاری-و-لرستان
   سامان فرجی بیرگانی / او نماد ساختار قومیت زده و تفکر قوم گرایانه و...
 

 
 

آیا سگوند و چغلوند با توتمیسم یا اقوام باستانی مرتبطند؟

 

ابراهیم خدایی /
وجود اسامی جانوری در ایل‌وندهای لرستان، مثل بسیاری از جوامع دیگر، فقط نشان از قریحه زیباشناختی خاص این جوامع عشایری متأثر از طبیعت دارد ...

 وجود نام‌های برگرفته از حیوانات و گیاهان بر برخی طوایف و نامجاهای لرستان و دیگر مناطق لرنشین ایران در محافل علمی و غیر علمی، منشأ پیدایی بحث‌ها، حدس‌ها و روایت‌های متعدد و متفاوتی بوده است. گاه با در نظر گرفتن یک نام از این مجموعه، اساس وجود چنین نام‌هایی به زیر سؤال رفته است. این تلاش‌ها به دنبال ارتباط دادن این اسامی با پدیده‌های دیگری غیر از حیوانات هستند، معروف‌ترین نمونه در این زمینه نام «سگوند» است که برخی آن را منتسب به قوم باستانی سکا دانسته‌اند (به‌عنوان مثال ن.ک: حمید ساعدی پور 1378، و اردشیر سگوند 1379). اما برخی با در نظر گرفتن این نام‌ها به‌عنوان یک مجموعه، وجود اسامی حیوانات و گیاهان را بر نام «ایل‌وند» ها پذیرفته‌اند و این چنین سیستم نام‌شناختی را با پدیده‌هایی همچون توتمیسم مرتبط دانسته‌اند.

 

یکی از پژوهشگرانی که بر ارتباط سیستم نامگذاری ایلات لرستان با پدیده توتمیسم تأکید دارد، دکتر علی فتح اللهی است. مقاله‌ایشان با عنوان «بازتاب توتم باوری کاسیان در نام‌گذاری ایل‌وندهای لرستان»، در مجله «انسان‌شناسی» (دانشگاه تهران، شماره یازدهم) انتشار یافت، مقاله فوق دست مایه انتشار کتابی هم با عنوان «تجلی باورهای کهن در ریشه‌شناسی ایلات لر» شده است که به قلم فتح اللهی توسط انتشارات «نویسنده» اراک به چاپ رسیده است، در این نوشتار نگاهی به احتمال ارتباط اسامی طوایف لُر با «قومیت‌های باستانی» و همچنین «توتمیسم» داریم.

 

 نظر نگارنده این است که ما در هیچ تحلیل و تفسیری از این نام‌ها نبایستی آن‌ها را از بستر مردم شناختی‌شان، یعنی جامعه لُر جدا کنیم، بلکه باید این را بپذیریم که لُرستان یک بستر بومی ویژه است که می‌تواند ذائقه زیباشناختی مخصوص خودش را داشته باشد، در این زیباشناسی ممکن است برخی کلمات بر اطلاق به پدیده‌های انسانی و غیر انسانی «مناسب» و «زیبا» یا حداقل «عادّی» باشند درحالی‌که در دنیای امروز «غیر قابل تحمل» یا «عجیب» و حتی «زشت» پنداشته شوند.

 

 

 

ادعای ارتباط ایل‌وندهای لرستان و قومیت‌های باستانی

لرستان، به‌عنوان مسکن اقوام لُر از دیرباز شامل بخش گسترده‌ای از غرب و جنوب غربی سرزمین ایران می‌شود. اما طوایف ساکن در استان لرستان امروزی و نیز برخی طایفه‌های ایل بختیاری در گزینش نام گروهی خود، بیش از دیگر شاخه‌های اقوام لر کوچک و بزرگ، بر این سیستم نام‌گذاری تاکید داشته‌اند که از پسوند «ون» /vӕn/ استفاده کنند که در قرائت جدید و شناسنامه‌ای فارسی به‌صورت «وند» /vӕnd/ ثبت شده است.

 

نگاهی به فهرست طوایف لر بختیاری، لک، مینجایی و... نشان می‌دهد که چگونه نام «ایل وند» ها از دو بخش ترکیب می‌شود و جزء نخست چه تنوع گسترده‌ای از واژگان را دربرمی‌گیرد: حسنوند، حاجی‌وند، بیران‌وند، سالاروند، باجولوند، سگوند، دالوند، بازوند، کاکاوند، عثمان وند، ترکاشوند، کولیوند و..

ادامه مطلب | دانلود فایل PDF مقاله " ریشه یابی اسامی ایلات لُر " | کلیک کنید

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 جهانبخش رشيدى 1396-01-20 02:02
متاسفانه انديشمندان نو ظهور ايران گاه هدف در دومترى خواننده است اما سنگ را در فلاخن گذاشته آنقدر مى چرخانند آنقدر مى تابانند و نيرو به كار مى برند كه دويست متر دورتر از هدف دومترى به زمين بخورد نود در صد طوايف دنيا به نام جانوران نام گذارى شده اند حداقل پنجاه درصد مردان دنيا همين حالا نام نجس شير را يدك مى كشند دير زمانى نگذشته است كه پدران ما تعريف مى كردند نادر شاه ميان ايلات براى تصرف و و جنگ رقابت انداخته بود هرطايفه اى با بيرق خود حمله مىكرد هر بيرق علامتى داشت گاه تازى گاه شغال گاه جوجه و قلا دال باز شاهين و همين علائم روى بعضى طوايف ماندگار شد اين همه آسمان ريسمان بافتن چه بود به كجا رسيديد
 
 
#2 رحمت 1396-01-20 20:10
آقای جهانبخش رشیدی الآن شما موافق این مطلب آقای خدایی هستید یا مخالف؟
 
 
#3 جهانبخش رشيدى 1396-01-23 23:01
ببخشيد من مطلب آقاى خدايى نمى دانم كدام هست اما اين مطلبى كه در مورد نام بعضى طوايف خواندم يك انشاء خالى از حقيقت و دور از واقعيت بيشتر نيست
 
 
#4 بیژن 1396-02-01 22:11
سلام به همه.در مورد سکوند قضیه کاملا متفاوته چون سگ یک اسم لری نیست که بر روی حیوان نهاده باشند و بتوان اسم این ایل را بخاطر ادعاهای غلط مثل دالوند و چغلوند به حیوان ربط داد.چون اسم لری سگ همان سی هست که این ایل هیچوقت و در هیچ منبع معتبری سی وند نبوده و کلا سکوند بوده است که با توجه به گوردخمه های سکوند در کرمانشاه و مناطق سکاوند در نورآباد،براحتی به همه اثبات میکنه که اسم این ایل برگرفته از نژاد آنها که همان سکاها است،می باشد
 
 
#5 احمدلطفی 1396-02-13 13:53
دراین که توتم در لرستان در اعصار قدیم وجو داشته است ومظهری از قدرت وصلابت ایلات وطوایف داشته است تا آنجا که در شاهنامه وادبیات بومی در صف ارایی هر دسته ای با نمادی خود را معرفی مینمایند وکله ی گاو یا گراز و.... می گذاشتند از مقاله بازاویه ای دیگر مطرح فرمودید .

____________

ابراهیم خدایی: جناب اقای لطفی اگر مقاله را بررسی کرده باشید در می یابید طبق تعاریف انسان شناسی توتمیسم شرایط خاص خودش را دارد، این گونه نیست که هر گونه استفاده از از اسامی یا تصاویر جانوران توتمیسم باشد.

در توتمیسم باید احترام، پرستش و هویت یابی از طریق انتساب به حیوانات با همدیگر باشد.

مثلا وجود نماد الاغ بر روی پرچم حزب دمکرات آمریکا ربطی به توتمیسم ندارد، زیرا با پرستش و احترام به الاغ همراه نیست.

توتمیسم صرفا محدود به برخی قبایل اقیانوسیه و همچنین گروه کوچی از سرخ پوستان بوده.
 
 
#6 ابراهیم خدایی 1396-02-14 22:18
سلام به همه

جناب آقای جهانبخش، این سطور بخشی از مطلب بنده هستند و ظاهرا سوء تفاهمی شده چون اتفاقا مغز مطلب من هم همین صحبت شماست.

متن کامل مطلب در لینک انتهای مطلب وجود دارد:
loor.ir/vj/pdf95/RisheYabi%20Asami%20Lur.pdf

خوش حال می شوم اگر پس از مطالعه نظرتان را بدانم.
 
 
#7 الا 1396-02-31 15:27
آیا ممکنه لباسنیر متاثر هز طبیعت باشد
مثلن کلاه نمدی و سربند با هم شبیه میوه بلوط هستند یا نه؟
 
 
#8 الا 1396-02-31 17:59
یا اینکه طرحهای روی چوغا از برگ بلوط باشد و الی آخر
____________
ابراهیم خدایی: این که فرهنگ مردم لُر مثل تمام اقوام بشر از طبیعت الهام می گیرد سخن درستی است. در مورد کلاه نمدی یا چوقا اهل فنّ باید نظر بدهند، من مطالعه ای در این خصوص ندارم.