یکشنبه, 03 ارديبهشت 1396  

جدیدترین مطالب

بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-چهارمحال-و-بختیاری-در-پاسداشت-۲۸-فروردین
  کمیته صیانت از آب چهارمحال و بختیاری در پاسداشت ۲۸ فروردین 1393...
  مجری برنامه بر لُر بودن آقای بیرانوند تاکید دارداما شوربختانه فرزند...
هیچ؛-سهم-لرستان-و-قوم-لر-از-کتب-درسی
  کتاب مطالعات اجتماعی ششم دبستان چند سالی است که بدون کم و زیاد کردن...
معرفی-کتاب-شهر-های-تاریخی-لُرستان-فیلی
  معرفی اجمالی کتاب حاضر در سه فصل تنظیم شده است. در فصل نخست به کلیات...
بالاخر-روحانی-لرها-را-رویت-کرد
   حسین زمانیان / در دولت روحانی نیز بسان دولتهای پیشین هیچ گامی در جهت...
ریشه-یابی-اسامی-ایلات-لُر
  ابراهیم خدایی /وجود اسامی جانوری در ایل‌وندهای لرستان، مثل بسیاری از...
پاسخ-به-برخی-انتقادات-درباره-تاریخ-لُر-چراغ-راه-آینده
  شیخ جهانگیر محمودی /«هیچ سندیتی درمطالب مطروحه دراین گفتارنیست.»اما این...
چرا-اکثریت-مردم-لُر-ناآگاه-به-ضرورت-های-زمان-خود-هستند-؟
  حسین عیسوند اسدی /متاسفانه در میان این همه کتاب بی محتوای ایل و نیای من...
گزارش-شب-شعر-بهارونه-لیراوی
    شب شعر بهارونه لیراوی شب هفتم فروردین در روستای بنه احمد لیراوی...
چهارشنبه-سوری-و-نوروز-در-لیراوی
   محسن خواجه گیری /تحویل سال و کریسمس مسیحیان پیرمردی به نام بابا نوئل...
 

 
 

رد پای باستانی یک طرح مفرغی لُرستان در بَردِ شیرهای بختیاری

 

حسین حسن زاده رهدار /

اغلب بَردشیرهای جدید و امروزی الگو و طراحی کهن و اصیل خود را زیر پا نهاده و گاه طرح و ساخت کشور چین هم هست که در برخی از گورستان های جدید التاسیس بختیاری می بینم. برخی از این شیرها آنقدر هیبت وحشتناکی دارند که  وسیله ای برای ترساندن کودکان می باشد کافی است به قبرستان جدید و مدرن...

 

 

  

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، حسین حسن زاده رهدار : رد پای 3000 ساله این مجسمه مفرغی در لُرستان که از طرح گرافیکی  شگفت انگیزی بر خوردار است انسان را به تفکر وا می دارد که طراحی های شیرسنگی از روی بی سلیقی و بی الگلویی هم ساخته نشده اند بلکه قاعده ی خاصی  را می طلبیده که در فرهنگ و اسطوره های باستانی یک قوم نهفته است و نسل به نسل ، سینه به سینه ، دست به دست و اندیشه دراندیشه تا کنون نفس می کشد و به جرات می توان گفت که بردشیر بختیاری از الگویی کُهن بهره گرفته است این مجسمه مفرغی نیم نمای شیر که در  حفاری های غیر کارشناسانه و گاه غیر مجاز در مناطق لُر نشین بویژه در لرستان کشف شده است خود نشان و از ریشه پیوستگی و یگانگی فرهنگی مردم لُر حکایت دارد.

 

 

 فلسفه" بردشیر" بر گور فراجسته از این است که " شیر"  نمادی از نگاهبانی آتش در ایران باستان  بوده است وبرخورداری لُرهای بختیاری از این فرهنگ که بر فراز گور بزرگان و شجاعان قوم خود " بَرد شیر" می گذارند به گونه ای بر نگاهبانان آتش دودمان  خود گذاشته اند و واژه " دود + مان" که به زبان لُری " دیده مون " است از ترکیب واژه ی " دود" یا " ِدید - دِی" برخاسته از همان آتش " تش " و طایفه است که از تقسیمات قومی بختیاری است و واژه ی " مان " به معنی خانه و کاشانه است.

 

 در بهره مندی های اجتماعی قدیم مردمی در آیین  و عرفان دین زرتشت هم مردم به سه " تش "  یعنی 1- آتش" آذربرزین " در خراسان با پوششی تا مرز چین 2- آتش " آذرگشسب" در آذربایجان تاجنوب روسیه و آسیای صغیر و 3- آتش " آذرفرنبغ " در جنوب ایران تا پنجاب بود  و مردم به این سه " تش " وابسته بودند  مثل مراجع تقلید کنونی در برخی از مذاهب و فرق اسلامی  که هر فرد یا افرادی و رسته و دسته ای مرجع خاصی را بر می گزیند و واژه  " تش " که بخشی از تقسیمات قومی بختیاری است ریشه در این موضوع و بهرمندی و وابستگی قومی فرد به " تش" دارد.

 

عبارت " چه تشی ؟ معادل چه کسی؟ در اولین برخورد دوتن بختیاری سوالی که بین طرفین بعد از احوالپرسی رد و بدل می شود  . ارتباط نگاهبانی شیر در ورودی آتشکده های مادر و گذاشتن آن بر بزرگ دودمانهای بختیاری از یک آبشخور می باشند.

 

 اما با این همه پیشینه تاریخی و باستانی و معنوی این اسطوره و پدیده ی باستانی حیف نیست که بگوئیم: متاسفانه امروزه با نصب برد شیرهایی که میتوان فقط از اصطلاح  شیرسنگی از آنها یاد کرد تا تمایزی با "بَردشیر " ویژه ی بختیاری شان داشته باشند سخن به رانیم؟

 

اغلب این بَردشیرها کارخانه ای که الگو و طراحی کهن و اصیل خود را زیر پا نهاده و گاه طرح و ساخت کشور چین هم هست که در برخی از گورستانهای جدید التاسیس بختیاری هم می بینم برخی از این شیرها آنقدر هیبت وحشتناکی دارند که  وسیله ای برای ترساندن کودکان می باشد کافی است به قبرستان جدید و مدرن در یکی از این مناطق  بروید و از نزدیک  بَردشیرهای مُدرنی که با هزینه ی بسیار هنگفتی هم تهیه شده اند برخورد خواهید کرد و خواهید دید که هیچ تناسبی با " بَردشیر" ویژه ی بختیاری ندارند که فقط به آنها باید " شیر سنگی" گفت " نه "بَرد شیر" علاوه بر آنکه برخی از آنها هم دارای اندامهای غیراخلاقی و خارج از شئونات بختیاری هست که این خود فرهنگ لری بختیاری را به سخره گرفته ، آنچنان با نیش هایی باز و از روی خشم به عابرین چشم غُره رفته اند که اگر کسی اطلاع از  این آیین در میان بختیاریان خبر نداشته باشد  و شبانه از محلهای اینچنینی عبور کند در دم با نگاه اول قبض روح می شود.

 

البته عکسهای زیادی از این با اصطلاح شیرهای سنگی ساخت چین گرفته ام  که نمی توان نمایش داد چون امکان دارد  برخی از همتباران عزیزم رنجیده خاطر شوند . امیدوارم که همتباران برای اینکه این اصالت از بین نرود کوشش نمایند تا از الگوی کهن و باستانی " بردشیر" هایی که ویژه شیران خفته در خاکستان بوده است استفاده نمایند  تا اینگونه شیرهای سنگی دکوری و ویژه پارکهای و میدانهای کشور چین است.