جمعه, 08 ارديبهشت 1396  

جدیدترین مطالب

  مقاله " ایل لری کرمان " به قلم احد رستگار فرد عضو شورای نویسندگان نشریه...
بهتر-است-اول-خودمان-را-نقد-کنیم
   ابوالفضل بابادی شوراب /در فضای مجازی خواندم و دیدم که یکی از مجریان...
تاثیر-سبد-رای-محسن-رضایی-بر-انتخابات-96
  غلامعلی دهقان عضو شورای مرکزی و سخنگوی حزب اعتدال و توسعه...
بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-چهارمحال-و-بختیاری-در-پاسداشت-۲۸-فروردین
  کمیته صیانت از آب چهارمحال و بختیاری در پاسداشت ۲۸ فروردین 1393...
  مجری برنامه بر لُر بودن آقای بیرانوند تاکید دارداما شوربختانه فرزند...
هیچ؛-سهم-لرستان-و-قوم-لر-از-کتب-درسی
  کتاب مطالعات اجتماعی ششم دبستان چند سالی است که بدون کم و زیاد کردن...
معرفی-کتاب-شهر-های-تاریخی-لُرستان-فیلی
  معرفی اجمالی کتاب حاضر در سه فصل تنظیم شده است. در فصل نخست به کلیات...
بالاخر-روحانی-لرها-را-رویت-کرد
   حسین زمانیان / در دولت روحانی نیز بسان دولتهای پیشین هیچ گامی در جهت...
ریشه-یابی-اسامی-ایلات-لُر
  ابراهیم خدایی /وجود اسامی جانوری در ایل‌وندهای لرستان، مثل بسیاری از...
پاسخ-به-برخی-انتقادات-درباره-تاریخ-لُر-چراغ-راه-آینده
  شیخ جهانگیر محمودی /«هیچ سندیتی درمطالب مطروحه دراین گفتارنیست.»اما این...
 

 
 

زبان بختياري را در بستر اصيل و واقعي‌اش قضاوت كنيم

 

عيسي قائدرحمت /

اگر یک بختیاری ساکن لِبْد  قضیه‌ای را تعریف کند صحبت‌های او به هیچ‌وجه برای فارس زبانان قابل فهم نیست و این حکایت از فاصله زبان بختیاری با...

 

 

 

نشريه فرهنگي و اجتماعي لور، عيسي قائدرحمت: عدم وجود لرشناسی عمیق و موشکافانه باعث سوء تفاهم های بسیاری درباره واقعیت و ماهیت فرهنگ های لری شده است، چندی پیش در محفلی یکی از اهل قلم لرستان درباره ی زبان لرهای بختیاری قضاوتی کرد که برایم آزار دهنده بود و متاسف شدم که کسی که از فعالان فرهنگ بومی لر کوچک است تا این حد اطلاعی از مردم بختیاری نداشته باشد!

او برخی واژگان را که یا از شبکه ی افلاک و یا از لسان مردم بختیاری که از نزدیک دیده بود (و حتما بختیاری های ساکن شهرهای بزرگ بودند و خود آشنایی با فرهنگ اصیل بختیاری نداشته اند) را ملاک زبان اصیل لری بختیاری می دانست!

باید توجه داشت زبانی که امروز به نام بختیاری در رسانه ها و یا بختیاری های پایتخت و شهرهای بزرگ صحبت می کنند همان قدر با واقعیت اصیل بختیاری رابطه دارد که زبان فارسلری شبکه ی افلاک با مینجایی اصیل بالاگریوه یا لکی! در حقیقت از زبان هیچ گویشور لرستانی نمی شنوید: "امشو قراره برنامه یا متنوع و جذابی سی شما بینندگان ارجمند پخش بکیم!" این جمله لری خاص شبکه افلاک است و خارج از سازمان محترم صدا و سیما موجودیت ندارد، به همین شکل برای دریافت جوهره اصیل زبان بختیاری (یا هر زبان دیگری ...) نیز باید اندکی رنجش تحمل کرد و آن را در بستر واقعی و اصیل خود قضاوت کرد.

اما متاسفانه در تصور مردم عادی لرستان فیلی (لر کوچک) و حتی در اساس تفسیرهای روشن‌فکران و پژوهشگران فیلی، زبان بختیاری همان زبانی است که در کوچه و بازار تهران و اصفهان و سایر شهرها، از تکلم اشخاصی خاص ـکه خود را منسوب به سرزمین لربزرگ می دانندـ شنیده می‌شود. به عبارتی ساده تر، زبان بختیاری همان زبان مردم بختیاری مقیم مرکز می‌باشد. مردمی (البته فقط مرکز نشینان بختیاری) که تمام حب و غمشان، افتخار پارس بودن و داشتن خون پاک هخامنشی! است. طبیعی است که این افتخار پارس گرائی بر زندگی و تفکر قومی و مهمتر از آن بر زبان قومی آنها اثر خواهد گذاشت. حال چگونه می‌توان فرهنگ و زبان این افراد معدود فرهنگ باخته را ملاک قوم شریف بختیاری قرار داد.

زبان اصیل بختیاری را نه در تهران یا شهرهای بزرگ و پارس زده بلکه باید در روستاهای دور افتاده بختیاری ززماهرو، لبد، اندیکا، کوهرنگ و.. جستجو کرد. جایی که هنوز زبان فارسی معیار به تخریب زبان بختیاری نفوذ نکرده است. در این مناطق دور از مرکز، زبان بختیاری آن چنان اصیل تکلم می‌شود که به واقع وجود یک زبان واحد و متمایز برای همگان احساس می شود زبانی که برای هر واژه فارسی معیار، خود یک معادل جداگانه دارد.

مثلا معادل "زمین لرزه" در بختیاری واژه "زمی جِمِشْت" است اما احتمال ناچیزی وجود دارد که این واژه را از زبان مردم شهری شده و مرکز نشین بختیاری بشنویم.

انتظار می رود که لرپژوهان و مخصوصا فیلی‌ها در بررسی زبان بختیاری به نوع اصیل زبان بختیاری توجه کنند که البته دست یابی به شیوه گفتاری این زبان در آن مناطق دور از مرکز بسیار مشکل است ولی حداقل در نظر داشته باشند که زبان بختیاری اصیل، دست کمی از سایر زبان‌های مستقل نداشته و مانند لکی ـ به واقع ـ برای فارس زبانان قابل فهم نیست.

 همان‌طوری که زبان لکی دارای واژگان جدا از فارسی معیار بوده و قابل فهم برای فارس زبانان نیست به همین نسبت زبان بختیاری اصیل هم دارای واژگان جدا از فارسی معیار بوده و هیچ گونه قابل فهم برای فارس زبانان نیست. همان طور که لکی دستگاه آواشناختی خود را دارد بختیاری نیز دستگاه آواشناختی متمایز از فارسی معیار را دارد. روشن است که اگر یک بختیاری ساکن لِبْد (مناطق نزدیک به دریاچه کوهستانی شط تمی) قضیه ای را تعریف کند صحبت های او هیچ گونه برای فارس زبانان قابل فهم نیست و این حکایت از فاصله زبان بختیاری با فارسی معیار و همچنین حکایت از اصالت زبان بختیاری دارد.