جمعه, 24 آذر 1396  

جدیدترین مطالب

کورش-قانون-یکسان-و-فرهنگ-ثابتی-را-به-ملل-مختلف-تحمیل-نمی-کرد
  علی باجلان / در این روزگار که بیشترین تهاجمات نسبت به فرهنگ های بومی...
سامان-فرجی-بیرگانی-به-سوگ-پدر-نشست
  پدر محترم همکار عزیزمان، سامان فرجی بیرگانی، نویسنده و فعال فرهنگی و...
کریستف-کلمب-باشیم-اما-کشفیات-مان-در-حدّ-«شباهت-دو-کلمه»-نباشد-آیا-در-قفقاز،-پاکستان-و-اندونزی-لر-داریم؟
  ابراهیم خدایی / در تمام زبان های دنیا کمابیش همین حروفی که ما در فارسی...
پیشنهاد-مکان-یابی-مرکز-سیماشکی-عیلامی-در-خرم-آباد
  دکتر محمد بهرامی / احتمالا این دژ که شواهدی از آن در لایه های زیرین...
صدا-و-سیما،-صدای-مردم-لُر-را-بشنود
  لهراسب قلی پور لوایی / لُر قومی است که در طول تاریخ از ایران دفاع کرده...
لک-داغستان-با-لک-لرستان-ارتباطی-با-هم-ندارند-«اسم-های-مشابه»-میان-همه-فرهنگ-ها-و-مناطق-جهان-وجود-دارد
  عیسی قائدرحمت/ خطاهای ناشی از شباهت اسامی اخیرا در موارد متعددی مثل لک...
مخالفت-شوراى-علمى-بازبينى-با-پخش-سريال-«سرزمين-مادرى»-لزوم-اعاده-حیثیت-از-سردار-اسعد-بختیاری
  مصاحبه های غیرکارشناسانه برخی از مدیران و هم چنین کارگردان سریال نه...
سرزمین-کهن-و-امکان-گشودن-گره-ای-که-در-دست-صدا-وسیماست
  سامان فرجی بیرگانی / در ماجراهای سدّ گتوند، تونل کوهرنگ، سریال سرزمین...
فوتبال؛-ابزاری-برای-هویت-خواهی-جامعه-لر
  ابوالفضل بابادی شوراب/  تیم هایی همچون نفت مسجدسلیمان ، گهر دورود ،...
دالالا-اثری-نو-از-حسین-حسین-زاده-رهدار
   حسین حسین زاده رهدار /دالالا برای آموزش لالایی لری به مادران است تا...

پر بازدیدترین های ماه

 

 
 

زبان بختياري را در بستر اصيل و واقعي‌اش قضاوت كنيم

 

عيسي قائدرحمت /

اگر یک بختیاری ساکن لِبْد  قضیه‌ای را تعریف کند صحبت‌های او به هیچ‌وجه برای فارس زبانان قابل فهم نیست و این حکایت از فاصله زبان بختیاری با...

 

 

 

نشريه فرهنگي و اجتماعي لور، عيسي قائدرحمت: عدم وجود لرشناسی عمیق و موشکافانه باعث سوء تفاهم های بسیاری درباره واقعیت و ماهیت فرهنگ های لری شده است، چندی پیش در محفلی یکی از اهل قلم لرستان درباره ی زبان لرهای بختیاری قضاوتی کرد که برایم آزار دهنده بود و متاسف شدم که کسی که از فعالان فرهنگ بومی لر کوچک است تا این حد اطلاعی از مردم بختیاری نداشته باشد!

او برخی واژگان را که یا از شبکه ی افلاک و یا از لسان مردم بختیاری که از نزدیک دیده بود (و حتما بختیاری های ساکن شهرهای بزرگ بودند و خود آشنایی با فرهنگ اصیل بختیاری نداشته اند) را ملاک زبان اصیل لری بختیاری می دانست!

باید توجه داشت زبانی که امروز به نام بختیاری در رسانه ها و یا بختیاری های پایتخت و شهرهای بزرگ صحبت می کنند همان قدر با واقعیت اصیل بختیاری رابطه دارد که زبان فارسلری شبکه ی افلاک با مینجایی اصیل بالاگریوه یا لکی! در حقیقت از زبان هیچ گویشور لرستانی نمی شنوید: "امشو قراره برنامه یا متنوع و جذابی سی شما بینندگان ارجمند پخش بکیم!" این جمله لری خاص شبکه افلاک است و خارج از سازمان محترم صدا و سیما موجودیت ندارد، به همین شکل برای دریافت جوهره اصیل زبان بختیاری (یا هر زبان دیگری ...) نیز باید اندکی رنجش تحمل کرد و آن را در بستر واقعی و اصیل خود قضاوت کرد.

اما متاسفانه در تصور مردم عادی لرستان فیلی (لر کوچک) و حتی در اساس تفسیرهای روشن‌فکران و پژوهشگران فیلی، زبان بختیاری همان زبانی است که در کوچه و بازار تهران و اصفهان و سایر شهرها، از تکلم اشخاصی خاص ـکه خود را منسوب به سرزمین لربزرگ می دانندـ شنیده می‌شود. به عبارتی ساده تر، زبان بختیاری همان زبان مردم بختیاری مقیم مرکز می‌باشد. مردمی (البته فقط مرکز نشینان بختیاری) که تمام حب و غمشان، افتخار پارس بودن و داشتن خون پاک هخامنشی! است. طبیعی است که این افتخار پارس گرائی بر زندگی و تفکر قومی و مهمتر از آن بر زبان قومی آنها اثر خواهد گذاشت. حال چگونه می‌توان فرهنگ و زبان این افراد معدود فرهنگ باخته را ملاک قوم شریف بختیاری قرار داد.

زبان اصیل بختیاری را نه در تهران یا شهرهای بزرگ و پارس زده بلکه باید در روستاهای دور افتاده بختیاری ززماهرو، لبد، اندیکا، کوهرنگ و.. جستجو کرد. جایی که هنوز زبان فارسی معیار به تخریب زبان بختیاری نفوذ نکرده است. در این مناطق دور از مرکز، زبان بختیاری آن چنان اصیل تکلم می‌شود که به واقع وجود یک زبان واحد و متمایز برای همگان احساس می شود زبانی که برای هر واژه فارسی معیار، خود یک معادل جداگانه دارد.

مثلا معادل "زمین لرزه" در بختیاری واژه "زمی جِمِشْت" است اما احتمال ناچیزی وجود دارد که این واژه را از زبان مردم شهری شده و مرکز نشین بختیاری بشنویم.

انتظار می رود که لرپژوهان و مخصوصا فیلی‌ها در بررسی زبان بختیاری به نوع اصیل زبان بختیاری توجه کنند که البته دست یابی به شیوه گفتاری این زبان در آن مناطق دور از مرکز بسیار مشکل است ولی حداقل در نظر داشته باشند که زبان بختیاری اصیل، دست کمی از سایر زبان‌های مستقل نداشته و مانند لکی ـ به واقع ـ برای فارس زبانان قابل فهم نیست.

 همان‌طوری که زبان لکی دارای واژگان جدا از فارسی معیار بوده و قابل فهم برای فارس زبانان نیست به همین نسبت زبان بختیاری اصیل هم دارای واژگان جدا از فارسی معیار بوده و هیچ گونه قابل فهم برای فارس زبانان نیست. همان طور که لکی دستگاه آواشناختی خود را دارد بختیاری نیز دستگاه آواشناختی متمایز از فارسی معیار را دارد. روشن است که اگر یک بختیاری ساکن لِبْد (مناطق نزدیک به دریاچه کوهستانی شط تمی) قضیه ای را تعریف کند صحبت های او هیچ گونه برای فارس زبانان قابل فهم نیست و این حکایت از فاصله زبان بختیاری با فارسی معیار و همچنین حکایت از اصالت زبان بختیاری دارد.

 

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#31 احمدلطفی 1394-02-13 11:31
با برادر قاید رحمت موافقم زیرا برای درک لهجه وزبان هر قوم باید به مکانهای بکرمثل ایل یا طایفه وعشایر مراجعه کرد امروزه گویشها وزبانهای محلی دستخوش تغییر وتحول وقاطی با زبان رسمی کشور شدهاند بطور مثال درلهجه لکهای در شهر زندگی کرده به نوشت ابزاریکه مراجعه می کنند میگویند مداد تراش دیری؟ ولی لکی درست بهزعم لکی کولیوندی عباس اباددره شهر خودم ناظر بودم که به نوشت ابزاری گفت: تکراکر دیری کهصاحب مغازهدوباره سوال کرد چه میخواهی ؟ اینجا می رساند اگر باگویش اصلی صحبت شود آن زبان یاگویشجامی افتد و دشمنان به هدفشان نمی رسند چون قصد کشتن برخی زبانها ولهجه ها را دارند
 
 
#32 عیسونداسدی 1394-09-15 12:40
کاملا فرمایش شما استاد قایدرحمت درست است خود بنده چندین سال است که ازاین بابت رنج می برم که چرا معیار زبان بختیاری بختیاریان شهرهای بزرگ است من یک بختیاری ساکن شرق لرستان نزدیک ززماروهستم اولا که زبان ما تحت هیچ شرایطی برای یک فارس زبان قابل فهم نیست دوما اشتراکات عجیبی با زبان لکی دارد که خود حکایت از گگه گری(برادری)ایما داره