شنبه, 31 تیر 1396  

جدیدترین مطالب

از-بوم-گرایی-و-هویت-قومی-تا-توسعه-ی-لرستانات
   اشکان خورشیدوند / نخبگان ما تا چه حد در خصوص مرگ شهرام محمدی ، آدرینا...
معرفي-جلگه-ی-چم-کلان
   احمد لطفی /چم كلان نام جلگه اي سرسبز و خرم است كه در ساحل جنوبي...
آنچه-خوار-آید-روزی-به-کار-آید-نادیده-گرفتن-زبان-های-لری-در-ایران
   حسین زمانیان /مشاهدات بیانگر وسواسی ست که در کجا و چگونه نام بردن لر...
مروری-بر-اقوام-و-مردمان-لُر-جنوب
   محسن خواجه گیری لیراوی /  لرهای جنوبی به چندین گویش و لهجه های مختلف...
خبرگزاری-مهر-لرها-را-از-ایران-حذف-کرد
  به گزارش پایگاه خبری گُلوَنی، خبرگزاری مهر در اقدامی عجیب یک نقشه...
سردار-کیخاله-یا-کیقباد-خان
   احمد لطفی /سردار کیخاله یا کیقباد خان ابن سلیمان خان ابن عابد خان ابن...
چه-طور-شد-که-اصفهان-لرستان-و-چهارمحال-بختیاری-را-بلعید
  رضا ساکی: تغییر مرز میان لرستان، چهارمحال‌وبختیاری کار ساده‌ای نیست اما...
قم-رود-چیست-؟-نکاتی-مهم-در-باب-پروژه-انتقال-آب-موسوم-به-قم-رود
   حمید لطفی / طرح موسوم به انتقال آب الیگودرز در شرق لرستان به قم در...
در-عصر-تشنگی-سیمره-نشین-ها؛-طرح-های-ملّی-به-کدام-سمت-جاری-می-شوند؟
   علی باجلان /طرح ملی چیست ؟و چرا فقط طرح هایی که مربوط به انتقال منابع...
آمار-های-دولتی-و-حکایت-بچه-های-ناتنی
   حمید لطفی / در تازه ترین این آمارها که از سوی بانک مرکزی ارائه شده است...
 

 
 

باباطاهر ما یا باباطاهر آن ها؛ نگاهی به شیوه بازنمایی باباطاهر لر همدانی در محافل فارسی

 

حمید لطفی /

خود را به در و دیوار می کوبند تا اثبات کنند بین زبان های لری و گویش بابا رابطه ای نیست! یک جا نوشته بود گویش راژی و یکجای دیگری فارسی میانه و حالا هم یهودی همدانی! اول اینکه ...

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور- حمید لطفی: سپاه طغرل سلجوقی به نزدیکی همدان رسیده بود و مردم در ترس اضطراب فرو رفته بودند مقاومت بی فایده بود پس  سه تن از بزرگان شهر به پیشواز لشگر سلجوقی رفتند که بزرگشان باباطاهر عریان بود!

طاهر خطاب به طغرل گفت: ای ترک با خلق خدا چه کنی؟ سلطان گفت هرچه تو بفرمایی!طاهر گفت: انگونه کن که خدا فرماید "ان الله یامر بالعدل والاحسان"سلطان گریست وگفت چنین کنم!

طاهر انگشتر ابریق خاص خود را ازانگشت دراورد و درانگشت سلطان نمود وگفت: مملکت عالم چنین در دست تو کردم پس برعدل باش! معروف است طغرل تا وقتی ان انگشتر را به دست داشت در تمام نبردها پیروز بود!

اما طاهر کیست؟ طبق معمول اگر از طریق دنیای مجازی پیگیرش باشیم نخستین صفحه ای که طاهر را به ما می شناساند ویکی پدیای فارسی ست! حال ویکی پدیای فارسی چگونه از او می گوید:

باباطاهر معروف به باباطاهر عریان، عارف، شاعر فارسیتبار و دوبیتی سرای اواخر سده چهارم و اواسط سده پنجم هجری (سده ۱۱م) ایران و معاصر طغرل بیک سلجوقی بوده است...

برخی معتقدند ترانه‌ها یا دو بیتی‌های باباطاهر در بحر هزج مسدس محذوف و به لری سروده شده‌است البته اطلاق عنوان فهلویات بر این نوع دو بیتی‌ها احتمالا نشان می‌دهد که آنها در زبان پهلوی و مربوط به گویش ایران میانه آن باشد با این حال روبن آبراهامیان خاورشناس ارمنستانی به این نتیجه رسید که گویش بکار رفته در دوبیتی‌های باباطاهر گرایش نزدیکی با گویش مورد استفاده توسط یهودیان معاصر همدان دارد!

آرامگاه وی در شمال شهر همدان در میدان بزرگی به نام وی قرار دارد. بنای مقبره باباطاهر در گذشته چندین بار بازسازی شده‌است. در قرن ششم هجری برجی آجری و هشت ضلعی بوده‌است. در دوران حکومت رضاشاه پهلوی نیز بنای آجری دیگری به جای آن ساخته شده بود...

البته سعی می کند اشاره ای به مدعیان اصالت لری بابا طاهر بیاندازد واینگونه می نویسد:

باباطاهر در شعرهای خود از کلمات و اصطلاحات لری استفاده کرده و مردم لرستان این را دلیلی بر لر بودن وی می‌دانند...

مردم لر به پیران و مرشدان اهل حق لفظ بابا را نسبت می‌دهند و این دلیل دیگری است که باباطاهر از اهالی لرستان بوده است باباطاهر را در گویش لری بّاوطاهِر تلفظ می‌کنند....

وبا اشاره به آرامگاه منسوب به باباطاهر در خرم اباد می نویسد: آرامگاه باباطاهر در خرم‌آباد که قدمت آن به دوره خوارزمشاهیان می‌رسد در مرکز شهر خرم‌آباد و شرق قلعه فلک‌الافلاک در محله‌ای به نام درب باباطاهر قرار دارد...

بنابراین طبق گفته ویکی پدیا باباطاهر در جند جمله قابل ارزیابی ست:

1-اصالت فارسی دارد.

2-هرچند برخی معتقدند اشعار او به لری سروده شده اما درواقع به زبان پهلوی و مربوط به گویش پارسی میانه است! وتازه یک خاورشناس ارمنی اب پاکی رو دست همه ریخته ومدعی می شود او به گویش نزدیک به یهودیان همدان سخن گفته است که البته ازقضای روزگار چقدر شبیه به گویش فعلی ماست!!

3-آرامگاه وی در شمال همدان است هرچند در خرم آباد آرامگاهی منسوب به وی حضور دارد!

4-و در کل مردم لر معتقدند طاهر از انهاست اما در حد ادعاست!

حال بیایید با هم به کندوکاو مقاله ویکی پدیا و سایر سایتهای رسمی فارسی زبان بپردازیم و ببینیم ایا ما ادعایی پوچ داریم یا ادعایی قابل تامل!

اولین نکته همین وجود کلمه بابا در نام طاهر است! جالب است که ویکی پدیا خودش هم اعتراف می کند که لرها به پیر ومراد جماعت لقب بابا می دهند خوب این چه دخلی به قرائت فارسی اش دارد!؟ چرا باید طاهر را به همان سبک صدا زد که لرها صدا می زنند!

نکته بعدی این است که هرکاری هم که بکنند نمی توانند منکر عناصری از زبان های لری (بختیاری، مینجایی و مخصوصا لکی) در اشعار باباطاهر شوند! من مقاله های فراوانی در مورد طاهر خوانده ام و جالب اینکه خود را به در و دیوار می کوبند تا اثبات کنند این گویش لری نیست! یکجا نوشته بود گویش راژی و یکجای دیگری فارسی میانه و حالا هم یهودی همدانی! اول اینکه شاید همه اینها واقعا یکی باشد اصلا لری شاخه ای منتسب از فارسی میانه هست یانه؟ اگر هست پس دلیل این انکار چیست؟ چرا استفاده از کلمه لری برایش اینقدر سخت وناگوار است!؟

اینکه پای  چند زبان فسیل شده را به میدان باز کرد تا یک زبان حی و حاضر را کتمان کنیم اصلا نشانی از علم و تدبیر واخلاق حرفه ای در خود ندارد!

اما درمورد آرامگاهش، دو ارامگاه همانطور که اشاره کرده اند منتسب به ایشان است یکی در همدان ودیگری در خرم اباد!

اول اینکه برای ما که معتقدیم ایشان لر هستند تفاوتی ندارد آرامگاهش خرم آباد باشد یا همدان اما حقیقت ماجرا این است که آرامگاه همدان ایشان هم خالی از اشکال نیست! آرامگاه همدان تنها امتیازی که بر آرامگاه خرم آباد دارد این است که در همدان واقع شده و بنابراین مورد توجه رسانه های خاص بیشتر واقع می شود!

این دو آرامگاه هیچ مزیتی برهم نداشته الا اینکه سلسله باستانگرای پهلوی تصمیم به مرمت وبازسازی ارامگاه همدان گرفت و به همین جهت امپراطوری رسانه ای کشور شروع به معرفی آن مکان کردند و همین ارامگاه خرم آباد را بسیار منزوی و مغفول واقع کرد لیکن سند معتبری که نشان دهد ارامگاه همدان ارجح تر است من ندیده ام.

پایان بخش کلام مختصر خودم رو مزین می کنم به چند دوبیتی ناب از باباطاهر لر همدانی:

وشم واشم از این عالم بدر شم// وشم از چین و ماچین دیرتر شم// وشم از حاجیان حج بپرسم// که ای دیری بسه؟ یا دیرتر شم

 

 

 

اضافه کردن نظر

نظرات خود را، حداکثر در 800 کاراکتر، به خط فارسی بنویسید. نظرات حداکثر ظرف 72 ساعت بازبینی می شوند و در صورت تایید و صلاح دید مدیریت سایت به نمایش در می آید.

کد امنیتی
تازه کردن

نظرات  

 
#1 مجتبی 1393-06-26 18:24
باسلام لطفا بین فارس ولر مرز نگذارید.
چون اگر لرراازفارس جداکنیم چیزی ازفارس باقی نمی ماند.
لطفا به مردم فارس دراستان های خوزستان ،اصفهان وفارس توجه کنید:اگر ترک وعرب را کناربگذارید آنچه می ماند غالبا ریشه اش به لر میرسد.
 
 
#2 aleshtari 1393-06-26 18:38
بابا یکی از پیران اهل حق بوده است وبهتر است ایشان را بابای لک بنامیم .اتفاقا یکی از دلایل اینکه برخی ها لر نمیداندش وجودکلماتی چون بریژم بحای بریزم وبچم بجای بروم و... است چون لری برگرفته اززبانهای ایران میانه است ولی لکی بجای مانده از زبان پهلوی است .
 
 
#3 محمود نیا 1393-06-26 19:00
ایول به غیرت کر لر. لذت بردم
 
 
#4 lak 1393-06-26 19:06
برای اضافه شدن به معلوماتتان لطفا کتاب باباطاهر لک اقای موسوی نویسنده خاوه ایی را بخوانید بد نیست
 
 
#5 نوروزی 1393-06-27 10:23
عادت کردن متاسفانه به سرقت میراث فرهنگی لرها چه باید کرد؟
 
 
#6 قائدرحمت 1393-06-27 10:32
لطفی بزرگوار بسیار عالی بود. اگر واقعا دوستدار ایرانند چه لزومی دارد زبان زنده و حاضر لری را رها کرده و به عهد بوق پهلوی بچسبند.
 
 
#7 میرفلاح 1393-06-27 10:32
پس قرار بود که نویسندگان لرتبار در ویکی پدیای فارسی از مفاخر لر دفاع کنند اما متاسفانه هنوز این کاستیها سرجاش هست
 
 
#8 ایرانی 1393-06-27 11:05
مهم ایران است ایران. حمید خان روزی صدبار پشت سرهم بنویس ایران این مشق هرشبت باشه ببینم ایرانی میشی یانه
 
 
#9 حمید لطفی 1393-06-27 19:25
پاره ای از این نظرات ادم رو ناامید می کنن شما اجازه بدین ما این اموال مسروقه رو برگردونیم بعدا سر لر یا لک بودنش مناقشه کنیم! فعلا بنده خدا دستش از دنیا کوتاهست و دسترسی نداریم از وجود ذی جودشون اصالتش رو جویا بشیم احضار روح هم بلد نیستم تا اون روح قدسی رو به مصاحبه فرا بخونیم مع الاسف علم غیب هم نمیدونیم اما ما میگیم طاهر یک لر بود و این رو زبانش میگه این رو واژه های اشعارش می فرمایند این شعرها خودش معرف طاهر هست این اشعار دارن فریاد می کشند فریاد اصالت طاهر! لطفا خوب گوش کنید طاهر داره میگه من لرم الا ایها الناس من لرم!
 
 
#10 احمدپور 1393-06-28 13:24
جناب مجتبی شما چرا کاسه داغتر از اش می شین؟ باید گفت یا نه؟ ایا فارسها حاضرن یکی از مفاخرشون رو لر حساب کنند
 
 
#11 کدخدایی 1393-06-28 20:13
به نظر بنده بابا شاعری پارسی گو است اما تعریف من از پارسی گستره ای از زبانهای ایرانی شامل فارسی ،کردی ،پشتوو...است
 
 
#12 مهرآموز 1393-06-30 13:57
با سلام خدمت دوست گرامی جناب لطفی

نوشتار زیبایی است. وقتی خودتان به راه خودتان اعتقاد دارید از همه نظرها استقبال کنید و از حرف کسی نومید نشوید. به نکته جالی اشاره کرده اید وقتی می خواهی بگویی لری هم یک وجود خارجی دارد می گویند لری زیزمجموعه ای از فارسی میانه است بعد یک جای دیگر همین فارسی میانه را بهانه ای برای محروم کردن لر از یک حق یا امتیاز یا ادعا می کنند. اصلا کاری با این مطلب ندارم که آیا باباطاهر لر ست فارس است آمریکایی است یا اروپایی یا اینکه لری زیرمجموعه فارسی میانه هست یا نیست منظورم تناقض گویی و تمامیت طلبی است که بر اثر تعلیمات ناسیونایسم مرکزگرای رضاخانی در ذهن و روح و جسم بسیاری از دانش آموختگان تعلیم و تربیت رضاشاهی نفوذ کرده است. وگرنه باباطاهر دوست داشتنی است چه لک باشد چه فارس چه لر خرم آبادب یا موجودی مهمان از سیاره ای ناشناخته
 
 
#13 مهرآموز 1393-06-30 14:03
به نکته خوب دیگری اشاره کرده اید و آن تاثیر رسانه و تبلیغات در جااانداختن یا منسوخ کردن یک امر. باز کاری ندارم که آیا مقبره باباطاهر واقعا در خرم آباد است یا همدان یا کارولینای شمالی! ولی مطمئنم مثلا اگر نظام رسانه ای و آموزشی از این ایده حمایت می کرد که مقبره ایشان در خرم آباد است امروز اگر کسی می گفت مقبره ای به نام او در همدان هم وجود دارد آنگاه این سخن ناپذیرفتنی، بعید یا ساختارشکننانه به نظر می رسید. در دنیای ما رسانه ها بیشتر از آنکه رساننده واقعیت باشند خود واقعیت ها را ساخته و پرداخته یا و به خورد مخاطبان می دهند. در حقیقت، کارکرد نانوشته رسانه ها بیشتر از آنکه آگاهی بخشی باشد ذهنیت سازی و ذهنیت پردازی است
 
 
#14 مهرآموز 1393-06-30 14:10
اما خطاب به دوست گرانقدری که گفته اند که لری ادامه همان زبانهای میانه است و لکی ادامه پهلوی. عرض می کنم تقصیر شما نیست از بس این امور را در ذهن ها انداخته اند که فرصتی برای تحقیق و شناخت نمانده است. آیا شما از زبانشناسی تاریخی زبان های ایرانی، نطام تاکسونومیک حاکم بر طبقه بندی زبانها و گویش های ایرانی خبر دارید یا کارشناس و مطلع یا پژوهشگر این امور هستید که با ابن قاطعیت سخن می گویید. خدمت جناب انورتان عارضم که پهلوی همان قرابتی را با لکی دارد که با فارسی و گویش منوجانی در جنوب کرمان و با بختیاری. ممکن است در واژه یا آیتمی شبیه لکی باشد ولی در آیتمی دیگر شبیه مثلا فارسی می شود. به عنوان نمونه در پهلوی vucurg یعنی « بزرگ» که این شبیه « بزرگ» فارسی است در حالی که در لکی به آن «کلن» و در بختیاری و مینجایی به آن«گپ» می گویند
 
 
#15 ناشناس 1393-06-31 20:39
به نظر شما اگر آقای لطفی را تبعید کنیم به بیابان های بلوچستان تا از تشنگی و گرسنگی بمیرد قوم لر از ننگ داشتن حمید لطفی نجات پیدا خواهد کرد؟
البته اگر ایشان را از بین ببرید باید همه لرهای دنبال حق و هویت را هم بکشید بیایید ما را هم بکشید چون همه ما حمید لطفی هستیم.
متاسفم دوستم که فریب پانفارسیسم را چه آسان خورده اید. ما با فارس و ترک و عجم و عرب همه برادریم ولی پانفارسیسم دست ساخته انگلیسی ها برای ایجاد تفرقه و توهین در ایران است.
 
 
#16 محمودنیا 1393-07-02 19:13
اقای ناشناس شما این وسط دنبال چی هستی
 
 
#17 وطنم ایران 1393-07-02 19:15
صحبتهای ناشناس بوی توطئه می دهند ایشون باید مشخص کنند از طرف چه افرادی سخن می گویند
 
 
#18 سارا از اندیمشک 1393-07-02 19:21
به شحصه منم با صحبتهای ناشناس موافقم ما همیشه بدون نگاه به اشخاص به دنبال هویت طلبی خودمون می ریم
 
 
#19 حسین نژاد 1393-07-02 19:27
جناب ناشناس مثلا میخایی چی رو اثبات کنی؟ مگه تو وهمفکرات چند نفرین؟ حمید لطفی یک نویسنده متعهد است و هیچ ارتباطی با سخنان جنابعالی ندار
 
 
#20 محمودنیا 1393-07-02 19:32
سایت لور نسبت به درج چنین پیامهای عجیب و مشکوکی باید پاسخگو باشد اینها چه معنی می دهند؟
 
 
#21 حسنوند 1393-07-02 20:35
نمی دانم چرا بوی بیماری میاد از این کامنت های مصنوعی... به نظر می رسد کامنت های موافق و مخالف کار یک نفر هستند. خیلی تابلو بعضی به دنبال مطرح کردن خودشانند شما هم لور را کرده اید ابزاری برای بزرگ شدن عده ای کوچک فکر... خواستید به نویسندگان جوان بها بدهید آفرین اما مواظب باشید همین کامنت ها و درگیری های مصنوعی و الکی که هیچ ربطی به موضوع هم ندارند همین جوان ها و قلم شان را منحرف نکند.
 
 
#22 حمید لطفی 1393-07-03 11:01
اول اینکه چنین پیامهای بی محتوا وبی ربط و دردسر آفرین وسوتفاهم برانگیزی رو شدیدا محکوم می کنم از سایت لور تقاضا دارم این قبیل پیامها را اساسا تایید نکنه مبادا عده ای گمان کنند عده ای افتادند دنبال اینکه بنده رو مطرح کنند چون نیازی ندارم بنده بقدر کفایت رسوا هستم که سر به کوه بیابون بذارم و وااسفا سر بدم من سالهاست باسایتهای مختلف این مملکت کار میکنم سایتهای فارس زبان،ترک وعرب . همیشه هم اندازه وحدود خودم رو میدونستم از سایت لور هم سپاسگذارم که تحمل می کنند وهرازگاهی مطلبی از بنده رو میزنند من تنها به نیت هویت طلبی قوم خودم دست به قلم می برم و اگر هدفی برای مطرح شدن داشته باشم جای دیگه ای اینکار رو انجام میدم وگرنه لور ساتی ست برای اتحاد بیشتر همتبارانم! من نمیدونم این اشخاص که وبلاگ شخصی من و مطالبم رو در سایر سایتها پر از کامنتهای بی سروته می کنند کی هستند ایا یک نفرند یا صدنفر اما امیدوارم متوجه کارشون باشند وبدونند این راه درستش نیست! ما لرها نمی توانیم راهی که ترک وعرب میرود برویم ما کلی باانها تفاوت داریم پس بهتره متوجه اعمالمون هم باشیم .قلم هرشخص معرف هنر اوست من تا زمانی موفقم که ایمان بیاورم باید گاماس گاماس پیش بروم وگرنه یک شبه به جایی رسیدن نه در ثروتمند شدن خوب است ونه در هنرمندشدن ونه در قلمفرسایی کردند . بازم از مدیریت وهمه بچه های سایت لور بابت همه خوبیهایشان تشکر می کنم خصوصا اقاابراهیم عزیز که یکی از بهترین روشنفکران ایل وتبارمان است و ما درمحضر ایشان درس پس میدهیم .
 
 
#23 جواد 1393-07-06 14:03
با سلام و تشکر از جناب لطفي عزيز و مقاله بسيار حذابشان
بطور حتم بسيار کساني که در صدصد تفرقه بين گروهاي قوم لر هستند اصالتا از هيچکدام از گروه هاي قوم لر نيستند .مثلا اينکه بابا طاهر رييس تمام باباهاي لرستان (بابازيد-بابا بهرام-باباحبيب- بابا لره -بابا رجب -باباحاتم-فاطمه لره -بابابزرگ ) لربزرگ يا لرکوچک (لک)با شه چه تفاوتي مي کند.
متاسفانه عده اي که اصالت خاصي ندارند از اين حرفها نادرست مي زنند
 
 
#24 جواد 1393-07-06 14:07
ما هم مي توانيم آرامگاه باباطاهر در خرم آباد بشکلي بهتر و جديدتر مورد توسعه قرار دهيم و آن را به نمايش بگذاريم .بي شک ارائه همين مقالات بسيار بسيار تاثير گذار است.
 
 
#25 سالار بروجرد 1393-07-23 21:27
زمان بابا طاهر اعقاب لرها در جبل السماق شام به زبان اصیل کردی سخن می گفتند.
البته اگر مشکل هویت سازی شما باهمین یک شاعر حل میشود و قول بدهید به بقیه مفاخر ما دست اندازی نکنید بفرمایید مال شما.هر چند اگر لر خود را شاخه ای از فارس بداند در همه داشته های فرهنگی آن شریک است همان گونه که تا حالا بوده اما برای هویت سازی کار شما بسیار سخت است.