شنبه, 06 خرداد 1396  

جدیدترین مطالب

اولین-کتاب-نثر-به-زبان-لُری-مینجایی
   توضیحاتی در خصوص کتاب متن های ادبی (فارسی_لری مینجایی)   سایز...
انتخابات-لرستان-و-دنیایی-که-به-کام-پوپولیسم-شد-تحلیلی-بر-انتخابات-شورای-اسلامی-شهر-خرم-اباد
  ابراهیم خدایی / انتخاب های موج سالارانه و غیر قابل پیش بینی دارای ریسک...
برنامه،جهت-وهویت-مدرن-لر-گفتارچهارم-جغرافیای-سیاسی-وهارتلند-لرها
  شیح جهانگیر محمودی /مولفه هویتی دیگری که باید قومیت لر به آن توجه کند،...
اشتراکات-اعراب-خوزستان-و-مردم-لُر
   محسن خواجه گیری لیراوی /علاوه بر اشتراکات مذهبی بسیاری از طوایف عرب...
گزارش-تصویری-20-اردیبهشت-نکوداشت-خرم-آباد
   نشریه اینترنتی لور / سال گذشته هنگامی که سازمان گردشگری شهر خرم آباد...
شال-و-قبا-لباس-مشترک-سرزمین-لر
   محسن خواجه گیری لیراوی / آنچه تصاویر قبل از متحدالشکل کردن لباس در...
به-مناسبت-روز-خلیج-فارس-خلیج-واژه-ای-لُری-ست
   محسن خواجه گیری لیراوی /در زبان لُری مردم جنوب ایران به خم، " خل "...
اقوام-و-تمسخر-قومیتی-از-دیدگاه-قرآن-لری-لیراوی
    محسن خواجه گیری /خداوند مئن قرآن ایفرمایه :  ای مردم شمانه وه یه زن...
ایل-لری-کرمان
  احد رستگار فرد /ایل بزرگ لری از ایلات بزرگ استان کرمان و رابُر است، لری...
بهتر-است-اول-خودمان-را-نقد-کنیم
   ابوالفضل بابادی شوراب /در فضای مجازی خواندم و دیدم که یکی از مجریان...
 

 
 

باباطاهر ما یا باباطاهر آن ها؛ نگاهی به شیوه بازنمایی باباطاهر لر همدانی در محافل فارسی

 

حمید لطفی /

خود را به در و دیوار می کوبند تا اثبات کنند بین زبان های لری و گویش بابا رابطه ای نیست! یک جا نوشته بود گویش راژی و یکجای دیگری فارسی میانه و حالا هم یهودی همدانی! اول اینکه ...

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور- حمید لطفی: سپاه طغرل سلجوقی به نزدیکی همدان رسیده بود و مردم در ترس اضطراب فرو رفته بودند مقاومت بی فایده بود پس  سه تن از بزرگان شهر به پیشواز لشگر سلجوقی رفتند که بزرگشان باباطاهر عریان بود!

طاهر خطاب به طغرل گفت: ای ترک با خلق خدا چه کنی؟ سلطان گفت هرچه تو بفرمایی!طاهر گفت: انگونه کن که خدا فرماید "ان الله یامر بالعدل والاحسان"سلطان گریست وگفت چنین کنم!

طاهر انگشتر ابریق خاص خود را ازانگشت دراورد و درانگشت سلطان نمود وگفت: مملکت عالم چنین در دست تو کردم پس برعدل باش! معروف است طغرل تا وقتی ان انگشتر را به دست داشت در تمام نبردها پیروز بود!

اما طاهر کیست؟ طبق معمول اگر از طریق دنیای مجازی پیگیرش باشیم نخستین صفحه ای که طاهر را به ما می شناساند ویکی پدیای فارسی ست! حال ویکی پدیای فارسی چگونه از او می گوید:

باباطاهر معروف به باباطاهر عریان، عارف، شاعر فارسیتبار و دوبیتی سرای اواخر سده چهارم و اواسط سده پنجم هجری (سده ۱۱م) ایران و معاصر طغرل بیک سلجوقی بوده است...

برخی معتقدند ترانه‌ها یا دو بیتی‌های باباطاهر در بحر هزج مسدس محذوف و به لری سروده شده‌است البته اطلاق عنوان فهلویات بر این نوع دو بیتی‌ها احتمالا نشان می‌دهد که آنها در زبان پهلوی و مربوط به گویش ایران میانه آن باشد با این حال روبن آبراهامیان خاورشناس ارمنستانی به این نتیجه رسید که گویش بکار رفته در دوبیتی‌های باباطاهر گرایش نزدیکی با گویش مورد استفاده توسط یهودیان معاصر همدان دارد!

آرامگاه وی در شمال شهر همدان در میدان بزرگی به نام وی قرار دارد. بنای مقبره باباطاهر در گذشته چندین بار بازسازی شده‌است. در قرن ششم هجری برجی آجری و هشت ضلعی بوده‌است. در دوران حکومت رضاشاه پهلوی نیز بنای آجری دیگری به جای آن ساخته شده بود...

البته سعی می کند اشاره ای به مدعیان اصالت لری بابا طاهر بیاندازد واینگونه می نویسد:

باباطاهر در شعرهای خود از کلمات و اصطلاحات لری استفاده کرده و مردم لرستان این را دلیلی بر لر بودن وی می‌دانند...

مردم لر به پیران و مرشدان اهل حق لفظ بابا را نسبت می‌دهند و این دلیل دیگری است که باباطاهر از اهالی لرستان بوده است باباطاهر را در گویش لری بّاوطاهِر تلفظ می‌کنند....

وبا اشاره به آرامگاه منسوب به باباطاهر در خرم اباد می نویسد: آرامگاه باباطاهر در خرم‌آباد که قدمت آن به دوره خوارزمشاهیان می‌رسد در مرکز شهر خرم‌آباد و شرق قلعه فلک‌الافلاک در محله‌ای به نام درب باباطاهر قرار دارد...

بنابراین طبق گفته ویکی پدیا باباطاهر در جند جمله قابل ارزیابی ست:

1-اصالت فارسی دارد.

2-هرچند برخی معتقدند اشعار او به لری سروده شده اما درواقع به زبان پهلوی و مربوط به گویش پارسی میانه است! وتازه یک خاورشناس ارمنی اب پاکی رو دست همه ریخته ومدعی می شود او به گویش نزدیک به یهودیان همدان سخن گفته است که البته ازقضای روزگار چقدر شبیه به گویش فعلی ماست!!

3-آرامگاه وی در شمال همدان است هرچند در خرم آباد آرامگاهی منسوب به وی حضور دارد!

4-و در کل مردم لر معتقدند طاهر از انهاست اما در حد ادعاست!

حال بیایید با هم به کندوکاو مقاله ویکی پدیا و سایر سایتهای رسمی فارسی زبان بپردازیم و ببینیم ایا ما ادعایی پوچ داریم یا ادعایی قابل تامل!

اولین نکته همین وجود کلمه بابا در نام طاهر است! جالب است که ویکی پدیا خودش هم اعتراف می کند که لرها به پیر ومراد جماعت لقب بابا می دهند خوب این چه دخلی به قرائت فارسی اش دارد!؟ چرا باید طاهر را به همان سبک صدا زد که لرها صدا می زنند!

نکته بعدی این است که هرکاری هم که بکنند نمی توانند منکر عناصری از زبان های لری (بختیاری، مینجایی و مخصوصا لکی) در اشعار باباطاهر شوند! من مقاله های فراوانی در مورد طاهر خوانده ام و جالب اینکه خود را به در و دیوار می کوبند تا اثبات کنند این گویش لری نیست! یکجا نوشته بود گویش راژی و یکجای دیگری فارسی میانه و حالا هم یهودی همدانی! اول اینکه شاید همه اینها واقعا یکی باشد اصلا لری شاخه ای منتسب از فارسی میانه هست یانه؟ اگر هست پس دلیل این انکار چیست؟ چرا استفاده از کلمه لری برایش اینقدر سخت وناگوار است!؟

اینکه پای  چند زبان فسیل شده را به میدان باز کرد تا یک زبان حی و حاضر را کتمان کنیم اصلا نشانی از علم و تدبیر واخلاق حرفه ای در خود ندارد!

اما درمورد آرامگاهش، دو ارامگاه همانطور که اشاره کرده اند منتسب به ایشان است یکی در همدان ودیگری در خرم اباد!

اول اینکه برای ما که معتقدیم ایشان لر هستند تفاوتی ندارد آرامگاهش خرم آباد باشد یا همدان اما حقیقت ماجرا این است که آرامگاه همدان ایشان هم خالی از اشکال نیست! آرامگاه همدان تنها امتیازی که بر آرامگاه خرم آباد دارد این است که در همدان واقع شده و بنابراین مورد توجه رسانه های خاص بیشتر واقع می شود!

این دو آرامگاه هیچ مزیتی برهم نداشته الا اینکه سلسله باستانگرای پهلوی تصمیم به مرمت وبازسازی ارامگاه همدان گرفت و به همین جهت امپراطوری رسانه ای کشور شروع به معرفی آن مکان کردند و همین ارامگاه خرم آباد را بسیار منزوی و مغفول واقع کرد لیکن سند معتبری که نشان دهد ارامگاه همدان ارجح تر است من ندیده ام.

پایان بخش کلام مختصر خودم رو مزین می کنم به چند دوبیتی ناب از باباطاهر لر همدانی:

وشم واشم از این عالم بدر شم// وشم از چین و ماچین دیرتر شم// وشم از حاجیان حج بپرسم// که ای دیری بسه؟ یا دیرتر شم