شنبه, 09 ارديبهشت 1396  

جدیدترین مطالب

اقوام-و-تمسخر-قومیتی-از-دیدگاه-قرآن-لری-لیراوی
    محسن خواجه گیری /خداوند مئن قرآن ایفرمایه :  ای مردم شمانه وه یه زن...
ایل-لری-کرمان
  احد رستگار فرد /ایل بزرگ لری از ایلات بزرگ استان کرمان و رابُر است، لری...
بهتر-است-اول-خودمان-را-نقد-کنیم
   ابوالفضل بابادی شوراب /در فضای مجازی خواندم و دیدم که یکی از مجریان...
تاثیر-سبد-رای-محسن-رضایی-بر-انتخابات-96
  غلامعلی دهقان عضو شورای مرکزی و سخنگوی حزب اعتدال و توسعه...
بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-چهارمحال-و-بختیاری-در-پاسداشت-۲۸-فروردین
  کمیته صیانت از آب چهارمحال و بختیاری در پاسداشت ۲۸ فروردین 1393...
  مجری برنامه بر لُر بودن آقای بیرانوند تاکید دارداما شوربختانه فرزند...
هیچ؛-سهم-لرستان-و-قوم-لر-از-کتب-درسی
  کتاب مطالعات اجتماعی ششم دبستان چند سالی است که بدون کم و زیاد کردن...
معرفی-کتاب-شهر-های-تاریخی-لُرستان-فیلی
  معرفی اجمالی کتاب حاضر در سه فصل تنظیم شده است. در فصل نخست به کلیات...
بالاخر-روحانی-لرها-را-رویت-کرد
   حسین زمانیان / در دولت روحانی نیز بسان دولتهای پیشین هیچ گامی در جهت...
ریشه-یابی-اسامی-ایلات-لُر
  ابراهیم خدایی /وجود اسامی جانوری در ایل‌وندهای لرستان، مثل بسیاری از...
 

 
 

مبانی نظری داعش و چشم‌انداز سیاست‌مداران پست مدرن / ملتی که تاریخ را نداند محکوم به تکرار آن است

 

سامان فرجی بیرگانی/

هویت‌های شیعه و کرد در بغداد، اربیل و کوبانی، هدف اصلی حملات داعش‌اند، لذا خوش‌باورانه است که غربی‌ها بدنبال متقاعد کردن ترکیه و عربستان برای همراهی آنها در سرکوب داعش بر‌می‌آیند.

 

 

سامان فرجی بیرگانی / نشریه اینترنتی لور:

خاورمیانه با پدیده‌ی جدیدی به نام داعش مواجه است، پدیده‌ای است که مرزهای سیاسی کشورها را در هم شکسته و اصرار بر ایجاد دولتی مبتنی بر جهان‌بینی خاص خود دارد، در این دولت جغرافیای سیاسی فعلی کشورها و نظام جهانی و روابط ومعادلات کنونی بین الملل می‌بایست دگرگون گردد. حرکتی عقیدتی- نظامی که از خاورمیانه آغاز شد اخیرا سر از پاکستان و افریقا در‌آورد.

جهان در ابتدا چشمان خود را بر جنایات داعش در سوریه و عراق بست، حتا آن هنگام که داعشی‌ها خود را در نزدیکترین فاصله‌ی بغداد رسانده بودند نیز اقدام موثری انجام نداد و  تنها زمانی چشمان خود را گشود که اقلیم کردستان عراق – متحدمنطقه‌ای- غرب در آستانه‌ی سقوط قرار گرفت.

در اوج گرمی روابط اقلیم کردستان عراق با ترکیه، داعش به مناطق کردنشین یورش برد، مسیحیان و ایزدیان را قتل عام کرد و به حسن همجواری خود با کردها پایان داد.  واکنش غیرمنظره آنکارا (حامی پشت پرده داعش) به اربیل، ماه‌عسل کوتاه کردها و ترکیه را برهم زد، هنگامی که مسعودبارزانی‌- نزدیکترین رهبر کرد به اردوغان- از جلسه درخواست کمک از مقامات آنکارا دست خالی به خانه بازگشت، دریافت که اعتبار سیاسی خود را بار دیگر با انتخاب شریکی نامطمئن به خطر اندخته است.

 اقدام اردوغان این سئوال را در ذهن کردهای شگفت‌زده ایجاد کرد که چرا ترکیه علی رغم روابط مستحکم سال‌های اخیر خود، به اربیل پشت کرده است.

رسانه‌های جهان داعش را غیر قابل پیش‌بینی، وحشی‌صفت و سردرگم توصیف می‌کنند و بعضا سعی می‌نمایند آن را گروهی بخوانند که بر اثر اصطحکاک مذهبی شیعه و سنی درمنطقه و به‌طور مشخص فشار دولت‌های اسد و نوری مالکی بصورت حرکتی اتفاقی و عاصی بوجود آمده است.

عده‌ای این پدیده را محصول همکاری مشترک اسراییل و آمریکا و قدرت‌های منطقه‌ای خاورمیانه می‌دانند که از کنترل آنها خارج شده است، جالب آنکه داعش خود را یک حرکت ضدغربی برعلیه ارزش‌های ناعادلانه حاکم برجهان و اسلام تحریف شده، معرفی می‌کند.

غرب  تلاش دارد داعش را صرفا یک پدیده رادیکال سنی معرفی کند، از این‌رو در ابتدا حمله‌ی داعش به کردهای سنی مذهب را ناشی از نافرمانی و ناهماهنگی واحدهای خودسر این گروه بر آورد کرده‌اند.

دولت اسلامی عراق و شام از خاورمیانه چه می‌خواهد، کدام هدف را دنبال می‌کند و حرکت بعدی آنها چیست؟

چنانچه داعش تنها یک حرکت در جهت احقاق حقوق اهل تسنن عراق و سوریه می‌بود چرا به شیعیان بسنده نکرد و به کردهای سنی مذهب حمله برد؟

برای شناخت و تحلیل شخصیت سازمانی داعش و پیش‌بینی حرکات بعدی آن پیش از هر چیز می‌بایست، شرایط جهانی ایجاد و مبانی نظری آنرا بررسی کرد.

بنظر می‌رسد پس از اعتراض افکار عمومی آمریکا نسبت به کشته شدن سربازان آمریکایی در عراق و کشف ذخایر عظیم نفت در ایالات متحده- که از اهمیت مناطق نفت‌خیز خاورمیانه می‌کاست - این کشور تصمیم گرفت تا از حضور مستقیم در منطقه خود را دور کند و میدان را به نحوی به قدرت‌های هم پیمان واگذارد تا امنیت اسراییل و منافع درازمدت آنها حفظ گردد.

از طرفی بیرون کشیدن نیروهای آمریکایی از عراق و افغانستان همزمان بود با رد درخواست‌های ترکیه در پذیرفته شدن در اتحادیه اروپا و نومیدی و سرخوردگی این کشور از ورود به جمع کشورهای اروپایی، موضوعی که موجب چرخش نگاه ترکیه از اروپا به خاورمیانه و اندیشه‌ی احیای قدرت منطقه‌ای خود در قلمرو تاریخی عثمانی شد.

از این رو ترکیه تلاش کرد تا جانشین بعدی قدرت منطقه ای آمریکا در خاورمیانه باشد تنشهای فصلی این کشور با اسراییل نیز در راستای کسب وجه و محبوبیت در بین اسلامگرایان منطقه تفسیر شده است.

اگر ابتدای قرن بیستم دوره‌ی رشد و اعجاب مدرنیسم بود، قرن بیست و یکم نیز این‌گونه که جلوه می‌نماید دوران پست مدرن‌هایی است که پس از تکوین نظریات خود در عالم هنر و معماری امروز تفکرات خود را به دنیای سیاست بسط داده‌اند.

قومگرایی، و برجسته‌گرایی عناصر فرهنگ بومی در مقابل ملی‌گرایی و جهان‌گرایی

سیاست‌مداران پست‌مدرن هم نگاهی به حاکمان گذشته دارند و هم تمایلات مذهبی و بومی‌، چنانچه شرایط اجتماعی سال‌های اخیر ترکیه و پیروزی حزب عدالت و توسعه که پایگاه‌های مردمی آن، در نهادهای مذهبی و سنتی بسط یافته‌اند، بررسی شود به روشنی مشخص می‌گردد که به موازات رشد اسلام‌خواهان و بازگشت  عنصر مذهب در ترکیه به معادلات سیاسی، پدیده اسلام رادیکال نیز در این کشور رشد کرده است، اسلام رادیکال قرینه تاریخی مذهب امپراطوری عثمانی و پیش‌برنده و زیرساخت اصلی اندیشه‌ای است که اردوغان بدون اعلام رسمی آن در مسیر آن گام می‌زند.

پان‌عثمانیسم نام منشی است که اردوغان در سیاست منطقه‌ای و جهانی خود در پیش گرفته و در درون ترکیه نیز با استفاده از ابزارهای قومی‌–‌مذهبی نیت احیای امپراطوری عثمانی را برملا کرده است.

چه آنجا که سیاستمدار پست مدرنی همچون اردوغان زمامداری ترکیه را در دست می‌گیرد و با اندیشه‌های پان‌عثمانی خود را دنبال می‌کند و چه آنجا که داعش انسان‌های قرن بیستمی سرخورده از مدرنیسم را از اروپا، و اسلام‌خواهان پست مدرن قفقاز را در بیابان‌های سوریه و عراق گردهم آورده و جذب می‌کند، در همه این موارد می‌بایست اندیشه پست مدرن‌های سیاسی را در تحول حاکمیت‌های منطقه مدنظر داشت.

از این رو می‌توان ادبیات پرخاشگرانه اردوغان به مخالفان خود هم یادآور منش و رفتارسلطان مراد اول پادشاه قرن 14 عثمانی و فاتح بالکان و بلغارستان است و داعش نیز قرینه تاریخی قوای نظامی «ینی چری»* است، که اساس قدرت عثمانی را تشکیل می‌دادند، محسوب کرد.

اگر در خاطر آوریم سربازان ینی‌چری نیز، خود اصالتا از مسیحی زادگان تربیت یافته‌ی عثمانی‌ها بودند، در‌می‌یابیم که جنگجویان اروپایی تبار داعش نیز از سر اتفاق به دولت اسلامی شام نپیوسته‌اند.

لذا حرکات نظامی و سیاسی دولت اسلامی را نمی‌توان یک حرکت اتفاقی و عاصی نامید، بلکه داعش پدیده‌ای است که برخلاف ظاهر خود از برنامه‌ریزی حساب شده و مبانی نظری و فرهنگی آزموده شده‌ای سود می‌برد که در الگوی تاریخی خود موفق به نقش‌آفرینی و تاثیرگذاری بلندمدتی بوده‌اند.

با احتساب این موارد عجیب نیست که نوک تیز حمله داعشی‌ها متوجه شیعیان و کردها – خویشاوندان فرهنگی و مذهبی‌– ایران و رقیب تاریخی عثمانی‌ها باشد. مناطق کردنشین عراق و بغداد قریب به چهارصد سال در میان حکومت‌های ایران و عثمانی دست به دست شدند.

از این روست که هویت‌های شیعی و کرد و شهرهای بغداد، اربیل و کوبانی، هدف اصلی حملات داعش ند، لذا ساده لوحانه و خوش‌باورانه است که عده‌ای در غرب به دنبال متقاعد کردن ترکیه و عربستان برای همراهی آنها در سرکوب داعش بر‌می‌آیند.

زیرا مبانی فکری قومی و مذهبی دولت‌های متحد آنها درخاورمیانه (ترکیه – عربستان – اردن- امارات و قطر) با مبانی فکری داعشی‌ها هم‌راستاتر است.

مسئله دیگر وضعیت برخی احزاب کردی نظیر حزب دموکرات کردستان عراق است که بدون درنظر داشت واقعیت‌های تاریخی و فرهنگی جامعه خود، سیاست دوری از متحدان تاریخی و تباری خود و نزدیکی به اردوغان را در پیش گرفته است، سیاستی که به دلیل عدم سنخیت شرکای انتخابی و دور‌اندیشی نکردن در جنس معادلات منطقه سرانجامی جز دوستی گرگ و گوسفند و شکست و سرافکندگی را برای بارزانی به ارمغان نیاورد.

در خلال سال‌های اخیر برخی حاکمان کردستان عراق برخلاف مصالح و گذشته تاریخی خود، با نزدیک شدن و پذیرایی از دولت‌های متخاصم ایران نظیر اسراییل و آمریکا، خوش‌باورانه بخشی از برنامه درازمدتی شدند، که اساس آن بر درهم شکستن کشور ایران بود، غافل از آنکه روی دیگر این برنامه، منکوب شدن و وجه‌المصالحه شدن کردها در معادلات منطقه‌ای است.

حمله داعش به کردستان عراق و حمایت بی‌دریغ ایران از یک‌طرف و سکوت و همراهی ترکیه با داعشی‌ها، یک‌بار دیگر نشان داد که تنها ایران است که همواره به هویت تاریخی کردها وفادار مانده است و چه در مقابل عثمانی‌‌ها و بعثی‌ها و چه در مقابل داعش، مسئولانه از این اقلیت قومی دفاع کرده است.

رفتار و کردار آینده حاکمان خاورمیانه را می‌بایست با در نظر داشتن فاکتورهای قومی و مذهبی و الگوهای تاریخی دولت‌مردان آنها نسبت به مسایل جهان تحلیل کرد، اگر غرب به دنبال حل ریشه‌ای مسئله داعش است باید به بازخوانی تاریخ منطقه رجوع کند و بی‌شک در آن زمان درخواهد یافت که آنچه را که به عنوان ائتلاف جهانی خود برعلیه داعش می‌نامد، شکننده‌تر از حباب است، در صورت چشم بستن غرب بر این حقایق، عجیب نیست اگر در آینده نزدیک بالکان و قفقاز نیز به صحنه ترک‌تازی داعشی‌ها (اسلاف ینی‌چری‌های عثمانی) افزوده شود.

 ---------------------------------------------------------------------------------

* ینی‌چری گارد ویژه‌ای از سربازان عثمانی بود که توسط سلطان‌مراد از شاهان مقتدر عثمانی پایه‌ریزی شد، این سربازان از کودکی برای قساوت و کشتار آموزش داده می‌شدند، در مورد آنها میان اروپاییان ضرب‌المثلی وجود داشت که جلوی سه چیز را در جهان نمی‌توان گرفت، سیل، زلزله، سربازان ینی‌چری