چهارشنبه, 04 اسفند 1395  

جدیدترین مطالب

آموختن-زبان-مادری-هم،-«حق-مسلم-ماست»
    محسن کرامتی مقدم /۲۱ فوریه (۳ اسفند) از طرف سازمان یونسکو به عنوان...
شعری-به-مناسبت-روز-جهانی-زبان-مادری
   / رضا جهانی نهاوندیﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﺭﻭﺯ ۲۱ ﻓﻮﺭﯾﻪ ﺭﺍ ﺭﻭﺯ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ...
عرض-تسلیت-سایت-لور-به-همکار-محترممان-جناب-عبدالرضا-قاسمی-سردبیر-پایگاه-یافته
  کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذو الجلال و الاکرام  جناب آقای...
حق-خرم-آباد-و-حق-به-خرم-آباد
   / روزبه کلانتریبه عنوان لُری که در خارج از خرموئه (خرم‌آباد) و خارج از...
علیراست
  مهدی ویس­ کرمی/ نگاهی به منش و سبک زندگی هنرمندان مردمی مانند مرحوم...
یادداشتی-به-مناسبت-زادروز-استاد-ایرج-رحمانپور
   علی باجلان / اکنون شصت سال از عمرش می گذرد بزرگمردی که صدایش صدای...
شوراهای-شهر؛-نهادی-اجتماعی-یا-سیاسی-گزارشی-از-یک-بحث-تلگرامی
   مجتبی ترکارانی / موضوع بحث: شوراهای شهر؛ نهادی اجتماعی یا...
عیسی-قائدرحمت-به-سوگ-پدر-نشست
  نشریه فرهنگی اجتماعی لور /عیسی قائدرحمت نویسنده و پژوهشگر لُر شناس و...
بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-استان-چارمهال-و-بختیاری
برادر ارجمند جناب آقای مهندس چیت چیان، وزیر محترم نیروبا عدم حمایت از...
افتخارآفرینی-دانش‌آموزان-ملایری-در-مسابقات-نانو
  معاون آموزشی اداره آموزش و پرورش شهرستان ملایر از کسب چهار رتبه...
 

 
 

بازخوانی عوامل مؤثر در ضعف و زوال زبان های مردم لُر

  

بهروز تاری /

از بین رفتن زبان محلی می تواند پایه های تعهد و تعلق خاطر فرهنگی را در افراد تضعیف کند که با به وجود آمدن این حالت می توان انتظار داشت که در ابعاد ...

 

  

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، بهروز تاری (دانشجوی کارشناسی ارشد رفاه و برنامه ریزی اجتماعی، دانشگاه تهران): یکی از مهم ترین بخش های هر فرهنگ، زبان است. زبان به عنوان اصلی ترین ابزار انسان ها برای برقراری ارتباط، مهمترین نقش را در شناساندن یک فرهنگ ایفا می کند.

زبان های محلی استان لرستان نیز با وجود دارا بودن پیشینه فرهنگی غنی در حال حاضر در شرایط نا مناسبی قرار گرفته اند، به گونه ای که در حال حاضر آشکارا شاهد این پدیده هستیم که والدین اقدام به فارسی صحبت کردن با فرزندان خود می کنند و در واقع زبان فارسی را جایگزین زبان مادری و گویش خاص فرهنگ خود می کنند و این پدیده با سرعت بالایی در حال انجام است.

نخستین عامل این مسئله می تواند قدرت داشتن یک زبان در کشور باشد؛ که همان زبان رسمی یعنی فارسی است که به عنوان یک عامل بیرونی افراد را ناگزیر از یادگیری آن می کند و شرایطی را برای تضعیف زبان های محلی فراهم می کند.

از جمله  عوامل دیگر مؤثر بر این پدیده را می‌توان عدم آگاهی والدین و افراد از فرهنگ مربوط به قوم لر دانست. این عدم شناخت و آگاهی از فرهنگ که با این حرکت همراه می شود، به سادگی از والدین به فرزندان منتقل می شود، و آن زمان است که برای گویش تخریب شده دیگر امیدی به حفظ و بقای آن نمی باشد.

عامل دیگر می تواند نقش رسانه های جمعی به خصوص تلویزیون در معرفی و ارزش گذاری برای فرهنگ های مختلف در کشور باشد؛ که استان لرستان نیز از این قاعده مستثنی نیست.

در برنامه های تلویزیون ملی به ندرت دیده می شود که فردی متعلق به یک قومیت خاص ( به خصوص قوم لر) باشد و از مرتبه ی اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی بالایی برخوردار باشد. قومیت ها در فیلم های تلویزیون ملی نقشی حاشیه ای، به طور معمول کم سواد، در شغل های اقتصادی با منزلت پایین و... نمایش داده می شوند. اما در مقابل افرادی که متعلق به پایتخت هستند، افرادی همه فن حریف و با منزلت اجتماعی و اقتصادی بالا نمایش داده می شوند، که با دیده ی ترحم به قومیت هایی که با آنها در ارتباط هستند برخورد می کنند. شاید چنین شرایطی باعث شود که افراد متعلق به قومیت ها؛ خود را ضعیف دیده و درصدد فرار از شرایطی برآیند که باعث شود آن ها را متعلق به قومیتی خاص معرفی کند و اولین و بارزترین تغییر در زبان گفتاری افراد اتفاق می افتد.

عامل دیگر می تواند کوتاهی مسئولان استان لرستان به خصوص صدا و سیما در توجه به این مسئله باشد. مسئولان می توانند با شناساندن فرهنگ محلی از طریق رسانه های جمعی به ویژه تلویزیون با ایجاد برنامه های تلویزیونی برای خردسالان با زبان محلی، برگزاری جشن ها و معرفی آداب و رسوم مربوط به فرهنگ اقوام لر در گذشته و در واقع احیای آن فرهنگ که به نحوی فراموش شده است؛ به طور مؤثری باعث شناخت افراد از فرهنگ بومی خود شود که متعاقباً می تواند در ایجاد تعلق خاطر فرهنگی در افراد نقش داشته باشد.

از دیگر عوامل مؤثر، استدلال خانواده ها در مبادرت ورزیدن به این تغییر گویشی است. برای خانواده ها فارسی حرف زدن بدون لهجه به دغدغه بزرگی تبدیل شده است که این بحث نیز به ارزش گذاری هایی بازمی‌گردد که در جامعه وجود دارد. در وضعیت کنونی اگر یک فرد در برخورد با یک فارسی زبان، فارسی را با لهجه صحبت کند، با دیده ی تمسخر به او نگریسته می شود و والدین با ضعف دانستن این قضیه احساس می کنند اگر در کودکی با فرزندان خود به زبان فارسی صحبت کنند می توانند باعث بدون لهجه صحبت کردن فرزندان شان شوند؛ و این در صورتی است که این اتفاق هیچ وقت نمی افتد، چرا که فارسی یی که والدین لر به کودکان شان می آموزند، از زبان یا گویش محلی شان متأثر است و نمی تواند فارسی یی باشد که به دنبال آن هستند.

این در حالی است که این نگرانی والدین در درجه اول نمی تواند ضعف محسوب شود؛ چرا که به طور طبیعی ممکن است افرادی که در محیط خانواده با یک زبان یا گویش خاص غیر از فارسی صحبت می کنند، در هنگام فارسی صحبت کردن، لهجه داشته باشند و این قضیه فقط در اثر عدم اعتماد به نفس افراد می تواند خود را به عنوان یک ضعف نشان دهد. از طرف دیگر امروزه در مقایسه با گذشته کودکان در مواجهه با زبان فارسی از تنوع بیشتری برخوردارند. تعدد شبکه های تلویزیونی و وجود برنامه های متنوع (که در گذشته این تنوع وجود نداشت) به طور مؤثری می تواند یادگیری زبان فارسی افراد را تقویت کند و نگرانی والدین در مورد توانایی فارسی حرف زدن فرزندان شان را برطرف کند.

ادامه ی چنین روندی می تواند پیامدهای ناگوار و شاید جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. از بین رفتن زبان محلی می تواند پایه های تعهد و تعلق خاطر فرهنگی را در افراد تضعیف کند که با به وجود آمدن این حالت می توان انتظار داشت که در ابعاد دیگر نیز فرهنگ بومی رو به زوال پیش برود؛ تا جایی که از فرهنگ بومی فقط نام آن باقی بماند.