جمعه, 08 ارديبهشت 1396  

جدیدترین مطالب

  مقاله " ایل لری کرمان " به قلم احد رستگار فرد عضو شورای نویسندگان نشریه...
بهتر-است-اول-خودمان-را-نقد-کنیم
   ابوالفضل بابادی شوراب /در فضای مجازی خواندم و دیدم که یکی از مجریان...
تاثیر-سبد-رای-محسن-رضایی-بر-انتخابات-96
  غلامعلی دهقان عضو شورای مرکزی و سخنگوی حزب اعتدال و توسعه...
بیانیه-کمیته-صیانت-از-آب-چهارمحال-و-بختیاری-در-پاسداشت-۲۸-فروردین
  کمیته صیانت از آب چهارمحال و بختیاری در پاسداشت ۲۸ فروردین 1393...
  مجری برنامه بر لُر بودن آقای بیرانوند تاکید دارداما شوربختانه فرزند...
هیچ؛-سهم-لرستان-و-قوم-لر-از-کتب-درسی
  کتاب مطالعات اجتماعی ششم دبستان چند سالی است که بدون کم و زیاد کردن...
معرفی-کتاب-شهر-های-تاریخی-لُرستان-فیلی
  معرفی اجمالی کتاب حاضر در سه فصل تنظیم شده است. در فصل نخست به کلیات...
بالاخر-روحانی-لرها-را-رویت-کرد
   حسین زمانیان / در دولت روحانی نیز بسان دولتهای پیشین هیچ گامی در جهت...
ریشه-یابی-اسامی-ایلات-لُر
  ابراهیم خدایی /وجود اسامی جانوری در ایل‌وندهای لرستان، مثل بسیاری از...
پاسخ-به-برخی-انتقادات-درباره-تاریخ-لُر-چراغ-راه-آینده
  شیخ جهانگیر محمودی /«هیچ سندیتی درمطالب مطروحه دراین گفتارنیست.»اما این...
 

 
 

محور بروجرد ـ بغداد و مساله ی کردستان

 

وهاب کریمی /

لرهای فیلی نتوانستند در قالب یک اتحادیه ی عشایری، گفتمان مشابهی ایجاد کنند و بلکه تحت تاثیر گفتمانهای غالب آن روزگار و به ویژه پان ایرانیسم ..

 

وهاب کریمی، کارشناس ارشد زبان شناسی؛ لرهای فِیلی از 850 سال پیش که دولت اتابکان لر کوچک را بنا نهادند تا زمان رضاشاه پهلوی همواره دارای حکومتهای خودمختار در غرب ایران بوده و مردم آن به تدریج از لحاظ فرهنگی قومی و زبانی هویتی مختص به خود گرفتند که با وجود تقسیمات سیاسی معاصر هنوز اشتراکات هویتی مردم منطقه لر فِیلی برجسته بوده به راحتی از هویت سایر اقوام در منطقه قابل تشخیص است. تنها به عنوان یک نمونه میتوان از تشابهات مذهبی لر فیلی، یارسانی و امامیه، و تفاوت آنها با مذاهب تسنن کردستان و اعراب ایران و عراق اشاره کرد. این منطقه شامل استان لرستان، از حدفاصل رودخانه سزار که مرز لر کوچک و لر بزرگ، استان ایلام، نواحی شمال غربی استان خوزستان فعلی، نواحی جنوبی استانهای همدان و کرمانشاه، در ایران، تا استانهای دیاله و واسط عراق، در مرزهای بغداد، را شامل میشده است.

در اواخر قرن نوزدهم ملی گرایی در خاورمیانه رونق گرفت جز در منطقه لر فیلی: پان ایرانیسم، پان کردیسم، پان عربیسم و ... .  شاید لرهای فیلی به سبب اختلافات درونی و مشکلات اقتصادی که در آن دوران به آن مبتلا شده بودند، نتوانستند در قالب یک اتحادیه ی عشایری، گفتمان مشابهی ایجاد کنند و بلکه تحت تاثیر گفتمانهای غالب آن روزگار و به ویژه پان ایرانیسم، تسلیم هویت ملیت ایرانی شدند و با قلع و قمعی که رضا پهلوی از آنان کرد، آخرین پایگاههای عشایری خود، که در حکم قدرت منطقه ای آنان بود از دست دادند.

چند سالیست که تب ملیگرایی کردی وارد مرزهای ایران شده و بدون توجه به مولفه های تاریخی جغرافیایی و فرهنگی، مناطق لر فیلی را بخشی از ناحیه کردستان شرقی قلمداد میکند و در این راستا به شدت در حال تبلیغات رسانه ایست.

علاوه بر اختلافات سنتی دوره قاجار در میان عشایر لرفیلی، در دوره پهلوی به سبب تقسیمات کشوری متعدد، بین آنها فاصله و جدایی بیشتری اعمال شد. همزمان در کشور عراق، لرهای فیلی تحت آسیمیلاسیون فرهنگی حکومت عراق و اخیرا حکومت بارزانی، هویت تاریخی خود را از دست دادند.

در وضعیت فعلی، تنها بخش لرستان فیلی که این هویت را صراحتا نمایندگی میکند، استان لرستان کنونیست. کاراکتر نشاندار قومی در این منطقه، مردم لک هستند که به سبب ویژگیهای زبانی خود، از سایر مناطق لر متمایزند. اگر به روزگار باستان و هزاره های قبل برگردیم، احتمال اینکه بین لک و کرد همبستگی نژادی و زبانی پیدا کنیم بالاست، ولی واقعیات تاریخی به سبب تاثیر متاخرتر آنها در مقوله هویت، بر واقعیات باستانی ارجحیت دارند. اینگونه است که مردم لک استان لرستان با مساله ای به نام کردستان مواجه شده اند.

پیشتر مردم سایر مناطق لر فیلی، با اختیار خود، با اجبار و یا تحت تاثیر تبلیغات، مفهوم کردستان شرقی و یا جنوبی را برای خود پذیرفته اند، در حالی که مردمان استان لرستان، اعم از لر مینجایی و لک، باوری بر این ایده ندارند.

توجه به نکات تاریخی فوق و تعمق در آنها میتواند پاسخی باشد برای سوالاتی از این دست که :

چرا با وجود اشتراکات زبانی، لک خود را کرد نمیداند.

چرا با وجود مشکلات اجتماعی و محرومیت و فقر، لک و مینجایی تمایلی به خروج از دایره ایران و پیوستن به کردستان ندارد.

چرا با وجود اشتراکات فرهنگی بین مردم لر مینجایی و لک با آن مناطقی که مفهوم کردستان را پذیرفته اند، این عده رفتار مشابهی بروز نمیدهند.

چرا با وجود نسبت جمعیتی کمتر این مردم در برابر ملت کرد، تمایلی به پیوستن به آن جمع که تشابهات فرهنگی و زبانی فراوانی با آنها دارند، نشان نمیدهند.

این سوالات، غالبا سوالات مطرح شده از سوی ملیگرایان کرد در مواجه با فعالان فرهنگی لک و مینجایی است.

میدوارم دوستان کرد، با هر طرز تفکری، هویت لر فیلی؛ مینجایی و لک را بازشناسند و همان طور که دوست دارند ملت های منطقه به هویت کردی آنها احترام بگذارند، آنها نیز به هویت لری این مردم احترام بگذارند و اطمینان داشته باشند با احترام به این هویت نه تنها همیاری آنها را از دست نمی دهند، بلکه مهر و محبت خود را در دل برادران و خواهران لر کوچک خود عمیقتر از پیش می یابند.