پنج شنبه, 05 اسفند 1395  

جدیدترین مطالب

توزیع-کتاب-مردم-شناسی-قوم-بختیاری
  مردم شناسی قوم بختیاریتافیف : حمیدرضا کاویانی چگنی موضوع : معرفی و...
بیانیه-استقرار-نظام-شایسته-سالاری-لرستان
    مردم شریف و نجیب استان لرستان استاندار ارجمند و مدیران محترم ادارات...
آموختن-زبان-مادری-هم،-«حق-مسلم-ماست»
    محسن کرامتی مقدم /۲۱ فوریه (۳ اسفند) از طرف سازمان یونسکو به عنوان...
شعری-به-مناسبت-روز-جهانی-زبان-مادری
   / رضا جهانی نهاوندیﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﺭﻭﺯ ۲۱ ﻓﻮﺭﯾﻪ ﺭﺍ ﺭﻭﺯ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ...
عرض-تسلیت-سایت-لور-به-همکار-محترممان-جناب-عبدالرضا-قاسمی-سردبیر-پایگاه-یافته
  کل من علیها فان و یبقی وجه ربک ذو الجلال و الاکرام  جناب آقای...
حق-خرم-آباد-و-حق-به-خرم-آباد
   / روزبه کلانتریبه عنوان لُری که در خارج از خرموئه (خرم‌آباد) و خارج از...
علیراست
  مهدی ویس­ کرمی/ نگاهی به منش و سبک زندگی هنرمندان مردمی مانند مرحوم...
یادداشتی-به-مناسبت-زادروز-استاد-ایرج-رحمانپور
   علی باجلان / اکنون شصت سال از عمرش می گذرد بزرگمردی که صدایش صدای...
شوراهای-شهر؛-نهادی-اجتماعی-یا-سیاسی-گزارشی-از-یک-بحث-تلگرامی
   مجتبی ترکارانی / موضوع بحث: شوراهای شهر؛ نهادی اجتماعی یا...
عیسی-قائدرحمت-به-سوگ-پدر-نشست
  نشریه فرهنگی اجتماعی لور /عیسی قائدرحمت نویسنده و پژوهشگر لُر شناس و...
 

 
 

بازاندیشی هویت ها و فرهنگ های محلی/ مقدمه کتاب «لرستان؛ فرهنگ بومی و توسعه»

 

بابک بیرانوند، سامان یوسفوند/

کتاب ها، پایان نامه ها و طرح های تحقیقاتی در حوزه لرستان شناسی  اولا در مساله روش شناسی،  پروپوزال  نویسی،  طرح مساله، ضرورت تحقیق و اهداف تحقیق و ثانیا در گردآوری داده ها و تحلیل و پردازش آن ها ضعف دارند و به همین ...

 

 

 

مجموعه مقالات «لرستان؛ فرهنگ بومی و توسعه» به ویراستاری ابراهیم خدایی، بابک بیرانوند و سامان یوسفوند منتشر شد. این کتاب در 126 صفحه و قطع وزیری، و با قیمت پشت جلد 12 هزار تومان توسط نشر پاپریک و نشر تمتی عرضه می شود.

این کتاب به شکل گسترده در کتابفروشی های خرم اباد، دورود و تهران عرضه شده است و همچنین علاقمندان می توانند آن را از نشر تمتی (تهران، خ انقلاب، روبروی دانشگاه، پاساژ فروزنده، طبقه 4، واحد 702) تهیه کنند و یا از طریق آی دی تلگرام:  https://telegram.me/TamtiPublisher) یا شماره تلفن 09120190270 به صورت پستی (ارسال به سراسر کشور) دریافت کنند.

 

در ادامه مقدمه این کتاب که به معرفی محتوای آن پرداخته است تقدیم می شود:

 

 بازاندیشی هویت ها و فرهنگ های محلی

بابک بیرانوند، سامان یوسفوند: پرداختن به امر فرهنگ و امور محلی از ضروریات پیشرفت و تعالی است. به گونه ای که می توان فرهنگ و بافت های محلی را سنگ زیربنای هر نوع تحول مترقی نامید.

تا کنون آن چه از تجربه روند توسعه و تغییرات اجتماعی فهم شده، «بی توجهی به مقوله فرهنگ و هویت های محلی»  است. پر بیراه نیست که گفته شود این حوزه جایگاه مطلوبش را نه در حوزه های  مطالعاتی و نه در فرایندهای برنامه ریزی نیافته است. این در حالی است که اخیرا مطالعات جهانی و طراز اول توسعه و تغییرات اجتماعی بر توجه به ظرفیت های محلی و بومی تاکید دارند؛ تا جایی که توسعه را به مثابه قومیت ها و هویت تعریف می کنند

نویسندگان این مجموعه کمابیش معتقد هستند قوم شناسی ایران در هر سه بخش «روش شناسی»، «گردآوری و تحلیل داده ها» و همچنین «نتیجه گیری و کاربرد» آن ها قابل نقد هستند و لازم است تعریف و ارزیابی مجددی از مقوله هویت و هویت شناسی داشته باشند.

به عبارت دیگر، کتاب ها، پایان نامه ها و طرح های تحقیقاتی در حوزه لرستان شناسی  اولا در مساله روش شناسی،  پروپوزال  نویسی،  طرح مساله، ضرورت تحقیق و اهداف تحقیق و ثانیا در گردآوری داده ها و تحلیل و پردازش آن ها ضعف دارند و به همین خاطر، به نتیجه گیری ها و برآیندهای درستی دست نمی یابند و کاربردهای مناسب و کافی در حوزه های برنامه ریزی و اجراء نمی توانند داشته باشند.

ما در این مجموعه مقالات (و مجموعه های دیگری در آینده) تلاش داریم بر بخش نخست (روش شناسی، طرح مساله و ضرورت  تحقیق) تمرکز بیشتری داشته باشیم، اغلب تحقیقات لُرستان شناسی توقع بجایی از مقوله فرهنگ محلی ندارند و لذا در هدف گذاری و طرح مساله درست عمل نمی کنند، به عنوان مثال کسانی که در هر یک از حوزه های زبان محلی، موسیقی محلی، پوشاک و... (مولفه های فرهنگ و  هویت قومی) تحقیق می کنند انگیزه شان بیشتر ثبت  و ضبط داده ها برای آیندگان، استفاده از آن ها به عنوان مکمّل و پشتوانه فرهنگ ملّی یا حداکثر تفاخُر های  محله ای یا طایفه ای است، در حالی که از دیدگاه ما این فرهنگ و هویت فضایی است که مردم ما به صورت روزمرّه در آن نفس می کشند و زندگی می کنند، لذا نیک و بد آن در واقع سرمایه اصلی جامعه امروز ماست، مساله هویت محلی بیش از آن که  بازیچه و سرگرمی یا حتی عبرت باشد، و فراتر از آن که بتواند واژه ای یا نغمه ای به زبان یا موسیقی ملّی عرضه کند، روایت اصلی زندگی و حیات مردم جامعه امروز است.

به عنوان مثال، زبان لکی بیش و پیش  از آن که یک گنجینه و ذخیره واژگانی برای زبان فارسی باشد، یا واژه شناسی، ضرب المثل ها و استعارات آن موضوع کنجکاوی های آیندگان، یا داده های نظریه پردازی زبان شناسان باشد،  زبان تفکر و ارتباط چند میلیون ایرانی است و لذا از این منظر بر هر گونه تغییر و توسعه در جامعه ما موثر است، اما بیشتر کسانی که به مطالعه این زبان (در غالب فرهنگ های لغت، دستورزبان، ضرب المثل ها، ادبیات مکتوب یا فولکلور) و.. پرداخته اند از این منظر بدان ننگریسته اند بلکه اغلب در مقدمه کارهایشان تأکید کرده اند یا هدفشان ثبت و ضبط لغت یا قاعده ای (برای ایندگان و برای علم زبان شناسی) بوده است یا ارائه خدمتی به فرهنگ و زبان ملی کشور. همین رویکرد در مقوله های دیگری مثل پوشاک، موسیقی، تاریخ محلی، طایفه شناسی و... نیز حاکم است. گاهی نیز پردازش  به این مقوله من باب تفاخر است و نه بیش از آن.

در این مجموعه تلاش شده است نمونه هایی از یک نگرش متفاوت به هدف گذاری و طرح مساله در مطالعه فرهنگ محلی ارائه شود، نمونه هایی که فرهنگ  محلی را بستر اصلی برای توسعه جامعه می دانند، نه یک بخش حاشیه ای، سرگرمی و یا حداکثر پشتوانه و ذخیره ای برای ایندگان یا فرهنگ ملی!

سامان یوسفوند (مناسبات جامعه محلی و دولت در راستای توسعه محلی لرستان) و اردشیر بهرامی (بررسی نقش تحولات سیاسی معاصر بر زوال فرهنگ بومی قوم لر) و ابراهیم خدایی  (ظرفیت های فرهنگ و هویت بومی لُر برای توسعه منطقه) با رویکرد جامعه شناسی تاریخی، به مرور زمینه های نظری این ارزیابی ناصحیح از مقوله فرهنگ محلی پرداخته اند و تلاش کرده اند نشان دهند غلبه نظریه های نوسازی (مدرنیزاسیون)، دولت محوری و تمرکزگرایی مخصوصا از زمان حاکمیت رضاشاه به ارزیابی ها از فرهنگ محلی آسیب زده است.

در سه مقاله دیگر این مجموعه سلیمان میرزاپور (ظرفیت های فرهنگ و هویت بومی برای توسعه شهر خرم آباد)، محمد میرزایی رشنو (نقش میراث فرهنگی مادّی در توسعه استان لرستان) و محمد مومنی موگویی (نقش موسیقی در وحدت مردم لر؛ بررسی موردی ایرج رحمان پور و مسعود بختیاری) بر سه مورد از موضوعات فرهنگ بومی لرستان (شهر خرم آباد، میراث فرهنگی مادّی و موسیقی لُری) متمرکز شده اند تا نمونه هایی از نگرش مطلوب به مقوله شناخت و ارزیابی فرهنگ محلی  ارائه دهند.

به هر حال، مردم لُرستان (لرهای بختیاری، مینجایی، لک و..) دارای مجموعه غنی از فرهنگ، هنر، ادبیات، دسته بندی های اجتماعی، قلمرو جغرافیایی و... هستند، شناخت و بهره برداری از این مجموعه غنی کاربردهای اجتماعی و اقتصادی بسیاری دارد.

به یاری خداوند منّان در مجموعه های آینده ابعاد دیگری از رویکرد مورد نظرمان به مقوله فرهنگ بومی را روشن خواهیم کرد، همچنین در تلاش خواهیم بود غیر از نقّادیِ مباحث «روش شناختی،  طرح مساله و ارزیابی فرهنگ بومی»، به نقّادیِ بخش «گردآوری و تحلیل داده ها» نیز ورود کنیم و نشان دهیم تحقیقات لُرستان شناسی، تحت تأثیر روش شناسی و هدف  گزاری های نامطلوب، چگونه سرسری و عجولانه موضوع مورد مطالعه خود (لُر) را تحریف کرده اند به گونه ای که ویژگی های واقعی و تنوع درونی آن به کلّی نادیده گرفته  شده و همان رویکرد  تمرکزگرایانه، دولتی  و نوسازی باعث شده است مثلا تنها گویش مرکز سیاسی استان به عنوان معیار «لُری» قلمداد شود تا جایی که بخش زیادی از میراث ادبی که در تاریخ صفت «لر» دارد، اما متفاوت از این تصویر مرکزگرا، دولتی و نوسازی است، امروزه بیگانه از آن قلمداد شود.

مولفین از همکاری آقای مجتبی کائدی در تهیه این مجموعه سپاسگزار هستند، همچنین از زحمات دلسوزانه خانم نژاد حسن، مدیریت محترم انتشارات پاپریک و همکاران ایشان تشکر می کنند.