پنج شنبه, 10 فروردين 1396  

جدیدترین مطالب

گزارش-شب-شعر-بهارونه-لیراوی
    شب شعر بهارونه لیراوی شب هفتم فروردین در روستای بنه احمد لیراوی...
چهارشنبه-سوری-و-نوروز-در-لیراوی
   محسن خواجه گیری /تحویل سال و کریسمس مسیحیان پیرمردی به نام بابا نوئل...
نام-خیران-چهارمحال-و-بختیاری-بر-تارک-کشور-ماندگار-شد
  استاندار چهارمحال و بختیاری گفت: نام خیران این استان بر تارک کشور...
مهریه-ای-از-جنس-تو-را-مینویسم-سرزمینم
   نشریه فرهنگی اجتماعی لور / مصطفی کاویار و زینب عطایی زوج لُر تبار (...
آیین-نکوداشت-حاج-قربانعلی-رئیسی-دهکردی
  با توجه به اجرای افزون بر 30 پروژه مهم خیری از سوی جناب آقای حاج...
ویژه-نامه-دومین-جشنواره-فرهنگی-قوم-لُر-با-همکاری-نشریه-لور
   نشریه اینترنتی لور /به دنبال استقبال پر شور همتباران در سال گذشته...
از-هتاکی-به-مردم-لُر-تا-پوزش-طلبی-های-همیشگی-لُر-کیست-؟
  محسن خواجه گیری لیراوی /محتوای کلیپی که اخیرا در فضای مجازی منتشر شده...
هرور-دس-وه-زونی،-چئ-بکم-سیت
  فرامرز درویشی (ویرا لرستانی) / هرور دس وه زونی، چئ بکم سیت / دِمـازا...
نقش-میراث-فرهنگی-مادّی-در-توسعه-استان-لرستان
    محمد میرزایی رشنو، محمد محمدی اصل / بی شک میراث فرهنگی از مهمترین...
به-اختلاف-افکنی-در-بختیاری-پایان-داده-شود
  ابوالفضل بابادی شوراب / با مطالعه تاریخ مردم بختیاری به ستم هایی که...
 

 
 

فال تری ترالی در فرهنگ عامه مردم لُر

 

مختار فیلی/

مردم لر اعتقاد دارند نوزاد تازه متولد شده به واسطه این که از کتم رازناک عدم  به اقلیم وجود آمده است از اسرار نهانخانه غیبی حق باخبراست و به همین دلیل می تواند هر کاری را پیش ...

 

 

نشریه فرهنگی و اجتماعی لور، مختار فیلی، شاعر لُر (دره شهر): مردم لر فرهنگی دیرپا و ارزشمند دارد که این فرهنگ ازبطن کنشها و چالشها برخاسته است، این قوم سرافراز که نامش با عظمت ایران زمین پیوند خورده، دارای امتیازاتی است که در نوع خود کم نظیر و گاه بی نظیرند.

شیرمردان و شیرزنان این قوم اولین اسب سواران حماسی تاریخ بشریتند و مفرغش از شاهکارهای تکرارنشدنی است، ساختار این تندیس های مفرغی هنرمندان جهان را به شگفتی وا داشته اند این تنادیس هم اکنون در موزه های مطرح دنیا مانند گردن آویز افتخار ایران زمین اند.

در ابعاد تاریخ حماسی این قوم بزرگ دارای مردانی چون آریوبرزن است که اسکندر مقدونی را تاسرحد شکست به زانو در آورد و شیرمردی چون سردار اسعد که هنوز شیهه اسبش تهران را از خواب استبداد زده بیدار می کند.

 موسیقی قوم لر آنچنان زیبا و دلپسند است که برای تمام ایرانیان ارمغانی آسمانی محسوب میشود فرهنگ غنی قوم حماسی لر آنچنان وسیع ودریایی است که این نکات ذکر شده قطراتی کوچک از این دریاست.

در میان این مردم باشکوه، نیایش ها و فال هایی وجود دارد که این نیایش ها و فال ها حکایت از غنای فرهنگی و اعتقادات آنان است فال (تری ترالی) ازفال های رایجی است که قوم لر به آن معتقد می باشد، این فال برای پیش بینی نتایج همه امور کار برد دارد؛ برای باران، برای دانستن جنسیت نوزادی که در راه است و یا برای پیش بینی آمدن مسافری که از آن بی خبر بودند و هرنیت و کاری که مورد نظر است از فال تری ترالی استفاده می شود.

از ویژگی های مهم فال (تری ترالی) با این که در تمام امور زندگی مردمان لر از این فال برای پیش بینی نتایج استفاده می کنند اما امکان اجرای و استفاده از این فال همیشه امکان پذیر نیست، زیرا مهترین مولفه  گرفتن یا اجرای این فال  همیشه در دسترس نیست و بدون این مولفه که یک نوزاد تازه متولدشده است گرفتن فال منتفی میباشد.

مردم لر اعتقاد دارند که نوزاد تازه متولد شده به واسطه اینکه از کتم رازناک عدم  به اقلیم وجود آمده است از اسرار نهانخانه غیبی حق باخبراست و به همین دلیل می تواند هر کاری را پیش بینی کند، اما نوزاد چند ماهه ای که قادر به تکلم نیست چگونه گویای اسرار حق تعالی است؟

راز اجرای فال(تری ترالی) درهمین نکته است برای اجرای فال نوزاد را به حالت ایستاد طوری قرار می دهند که کف هردو پای او بر کف دست راست فال گیرنده قرار گیرد و فال گیرنده بادست چپش زیر بغل نوازد را محکم می گیرد و با صدای بلند می گوید:

تری تری ترالی /بچه پارو امسالی /خور د سرّ خدا داری/ ار ای روزیا بارو باره پاراست ورداری

ترجمه: تروتاز ه متولد شده ای  واز اسرار خدا با خبری اگر روزهای آینده باران می بارد پای راستت را بلند کن

این بیت واره را آن قدر تکرار میکنند تا نوزاد یکی از پاهای خود رابردارد اگر پای راست را بلند کند فال به مراد قرین است واگر نوزاد پای چپ را بلند کند، نتیجه مردود و نگران کننده است.

 

سروده زیر را بنده با الهام از همین فال و باور (به گویش لری مینجایی) سروده ام:

 تری ترالی

 

تری ترالی ،   تری ترالی          

تو بچه ی پاری یا هین ایمسالی        

حرنگ دلم ا  ی چش    راسم

خومن نی مه  وی    بد اقبالی           

 چی کلور دار، دلم  سی بیه        

همدمم غم و آشفته    حالی            

بارو و بلگ دریسه باره                   

یا وکولا شر دووار    حالی        

بهار توریسه ، بارو نباره              

دلم ژلمیسه د حشگه سالی             

کاسه وزیر نیم    کاسه داره

ای زمونه  د طور زالی

حمیل رت نیوما  ممیل رت نیوما

دایا چمتش ون دی حوالی

کورپه نازارم نیر گلارم

خور دسر  خدایی   داری

تری  ترالی  تری ترالی

ار بارو  باره  پا  راست ور دار

دلم ژلمسه دی   حشگه سالی